Als de liefde voorbij is krijg je cactusstekels

Honderden kunstenaars studeerden weer af deze zomer. Wie springt eruit? Vandaag Jelle van Meerendonk van St. Joost in Breda.

Ken je die van die cactus die verliefd werd op een ballon? Inderdaad, dat werd niks. Hij schoor zich te laat. Maar met een krokodil werd hij toch nog gelukkig.

Jelle van Meerendonk studeerde af aan de St. Joost in Breda met een korte animatiefilm die begint met een haperend koffieapparaat. Waardoor de hoofdpersoon die ochtend gespannen de deur uit moet en zijn wereld verandert in een woestijn vol cactussen. Zelf is hij ook begroeid als een cactus, op gezicht, handen en voeten na.

Het tekstloze A morning without coffee is getekend in een trillerige stijl met frisse kleurtjes die niet in een kinderboek zou misstaan, als het verhaal niet zo surrealistisch en geobsedeerd met seks was. Wandelend door de woestijn – een paar kwaststreken gele verf – komt cactusman een hondje tegen. Aan een touwtje om zijn middel zweeft een blauwe ballon in de vorm van een blauwe vrouw, de benen uitnodigend gespreid.

Vertellen wat er verder gebeurt is lastig, ook omdat er een subplot is met een astronaut die in de ruimte koffie wil drinken, maar de hele tijd het kopje tegen zijn glazen helm stoot. En ergens zwemt een snorkelende krokodil in een vijver. Maar waarom heeft cactusman maar één oog, zit zijn mond links op zijn voorhoofd en is zijn neus een rode streep van kruin tot kin? „Ik was beu van al die serieuze animatiefilms met van die zware muziek”, zegt Jelle van Meerendonk (28). „Het moest grappiger kunnen. Mijn figuren zijn niet symmetrisch omdat elk mens anders is.”

Van Meerendonk heeft tijdens de studie aan St. Joost een half jaar met een Erasmusbeurs aan de KASK in Gent gestudeerd. Vooral vanwege de grote aandacht voor modeltekenen daar. Picasso, David Lynch en Cobra werden nieuwe inspiraties, net als John Kricfalusi, de maker van de neurotische Ren & Stimpy-animatiefilms en de Italiaanse striptekenaar Lorenzo Mattotti.

Terug op St. Joost moest zijn afstudeerfilm gaan over een cactus en een ballon, dat leek hem leuk. „Aan A morning without coffee heb ik bijna een jaar gewerkt. Ik voeg steeds weer iets toe. Al is het een risico dat ik meer animeer dan nodig, maar dat hoort erbij.”

Aan het begin van de slotscène schopt cactusman zijn laatste restje afgekrabde cactushuid weg. Daardoor scheurt de achtergrond. Het beeld zoomt uit zodat je ziet dat cactusman in een condoom leeft naast het condoom van de ruimtevaarder. Daar weer achter staat een kasteel, en als Van Meerendonk nog verder uitzoomt blijkt daarop een naakte reuzenvrouw met een bloemhoofd te staan. Op de voorgrond zwemt de snorkelende krokodil in een vijver.

Cactusman loopt naar de vijver en – surprise! – als de krokodil opstaat, blijkt het dier de cape van een blote vrouw. Happy end.

„Het gaat over een relatie die voorbij is”, zegt Van Meerendonk. „Je wilt iemand nog heel graag, en ook niet. De cactusman, dat staat voor irritaties. In de nieuwe wereld ontmoet hij een nieuwe liefde, terwijl de astronaut nog steeds koffie probeert te drinken. Ik heb het abstract en symbolisch gehouden, maar de meeste mensen zullen er wel een soort van lovestory uithalen.”