Start privatisering Britse bank kost Londen opnieuw geld

Zeven jaar na haar dure nationalisatie lijdt Britse staat 1,1 miljard pond verlies op de verkoop van eerste tranche aandelen.

Het heeft zeven jaar geduurd en de Britse belastingbetaler 45 miljard pond (63,5 miljard euro) gekost. Maar nu is de regering begonnen om – langzaam – haar belang in Royal Bank of Scotland te verkopen. Nadat de eerste trance aandelen maandagavond werd verkocht, bezit de Britse staat nog 73,2 procent, een vermindering van 5,4 procentpunt.

De stap is niet louter een financieel, maar ook een symbolisch keerpunt. RBS, ooit qua balanstotaal de grootste bank ter wereld, werd door haar nationalisatie in 2008 de grote zondebok van de falende Britse bankensector. De volkswoede was zo groot, dat oud-topman Fred Goodwin, architect van de desastreuze overname van ABN Amro, die mede de oorzaak was van de problemen bij RBS, de ridderorde die hem was verleend wegens zijn „verdiensten voor de bankensector”, moest inleveren.

„Het proces van normalisering is begonnen”, zei maandag dan ook de voorzitter van RBS, sir Philip Hampton, tegen de Financial Times. In The Daily Telegraph noemde hij de regering „een ongelukkige en onwillige aandeelhouder”, en zei ernaar uit te zien dat de bank in handen van „natuurlijke en gelukkige eigenaren” zou zijn. De privatisering moet voor 2020 zijn afgerond.

De verkoop van de eerste tranche aandelen levert de belastingbetaler echter een verlies van 1,1 miljard pond (1,55 miljard euro) op. De regering verkocht ze voor 330 pence per aandeel, in december 2008 waren zij nog 655 pence waard. Analisten hadden berekend dat bij 407 pence per aandeel break even gedraaid zou worden.

Minister van Financiën George Osborne had al in juni gewaarschuwd: „Hoe langer we wachten, des te hoger de prijs voor de hele economie.” Hij putte hoop uit het voorbeeld van Lloyds. In die bank had de regering een belang van 43 procent. Druppelsgewijs heeft ze de afgelopen twee jaar – met winst – haar aandelen verkocht, tot maandag een belang van 13,9 procent overbleef. „We hebben in het totaal bijna 14 miljard pond terugverdiend”, zei Osborne gisteren.

Wanpraktijken

Belangrijk was bij beide banken te laten zien dat de regering niet van plan was haar belang eindeloos aan te houden. Dat past bij het beleid van Osborne, die al heeft aangekondigd dit jaar meer staatsbezit te zullen privatiseren. Analisten twijfelen bovendien of RBS in de nabije toekomst 655 pence per aandeel waard zal worden.

De oppositie is minder gelukkig dat nu ook aandelen RBS worden verkocht. „RBS moest [in 2008] met spoed gered worden, maar de bank hoeft niet met dezelfde spoed verkocht te worden”, reageerde schaduwminister Chris Leslie (Financiën).

Leslie wees erop dat de problemen van de bank nog niet voorbij zijn. RBS wacht, na boetes wegens de manipulatie met de rentestandaarden Libor en Forex, en de verkoop van woekerpolissen, ook nog een miljardenboete voor de verkoop van Amerikaanse rommelhypotheken.

Vorige week donderdag rapporteerde de bank weliswaar een onverwachte winst van 293 miljoen pond over het tweede kwartaal, maar op de balans stond ook 459 miljoen pond aan schadevergoedingen en juridische kosten. De totale kosten van alle wanpraktijken worden geschat op 10,5 miljard pond. Op zijn vroegst zal er pas in het eerste kwartaal van 2017 dividend worden uitgekeerd.

Daarbij is de huidige topman, Ross McEwan, bezig met een grote reorganisatie, die van RBS een Britse en Ierse consumentenbank moeten maken. De investeringstak en alle buitenlandse activiteiten worden vrijwel geheel afgestoten. Zes jaar geleden zat de bank nog in 51 landen, dat zijn er nu dertien.

En in zeven jaar is bijna de helft van de 200.000 banen bij RBS verdwenen. Die reorganisatie kostte in het tweede kwartaal 1,05 miljard pond. McEwan zei donderdag: „Eén waarschuwing, dit zal een rommelig jaar worden waarin we verder en sneller herstructureren”.

Desondanks was er maandag voldoende belangstelling voor de aandelen RBS. Een anonieme bron zei tegen persbureau Reuters dat investeerders 2,4 meer biedingen deden dan er aandelen waren.