Column

De charmeur van het schoolplein heeft een kaal en rond hoofd

Pieter van Os werkt als zzp’er in Warschau. Deze zomer doet hij wekelijks verslag van het thuiswerken.

Meer tips? Volg @japked op Twitter

Ergernis strijdt om bewondering als ik Bartek-met-de-moeilijke-Poolse-achternaam ’s morgens aan het werk zie op het schoolplein. Ik vind het vooral erg vroeg om al zo soepel te babbelen met moeders.

Voor de Poolse Bartek lijkt het geen opgave. Bij één gesprekje blijft het nooit. Iedereen lijkt zijn vriend te willen zijn. Ook mijn vrouw viel het op. Ze noemde hem eens „de charmeur van het schoolplein”. Ik beaamde dat en murmelde iets over zijn knappe uiterlijk. Mijn vrouw lachte me uit. „Hij is zo charmant dat jij dénkt dat hij knap is.” Ze heeft gelijk. Bartek is namelijk best lelijk. Hij heeft een kaal en rond hoofd.

Zijn uiterlijk deed me opeens twijfelen aan iets wat ik jaren geleden had geschreven, in een boek over Johan Cruijff in Amerika. Over een andere schoolpleincharmeur, Michel Georges Basilevitsj. Ik schreef dat hij knap was.

Was dat ook inbeelding geweest? Basilevitsj was ooit beroemd, ook in Nederland, omdat hij Johan Cruijff aan de rand van de financiële afgrond had gebracht. Dat was aan het einde van de jaren zeventig in Barcelona, enkele jaren nadat Cruijff de Fransman van Russische origine had ontmoet via zijn vrouw, Danny Cruijff-Coster. Zij had hem weer ontmoet op de prestigieuze, internationale school van hun kinderen.

Danny noemde Basilevitsj „de knapste man van de wereld”. Foto’s van Basilevitsj bevestigen dat niet, maar hij zag er wel goed uit, hij was lang en slank. Onder zwart, dicht haar was een geheimzinnige oogopslag te ontwaren.

Toch hoopte ik dat deze Frans-Russische zakenman annex oplichter iets gemeen zou hebben met Bartek

Misschien dat de Pool ook een charmante fantast zou blijken. Dat hij de moeders met wie hij flirtte miljoenen afhandig maakte met prachtige vergezichten.

Bij Cruijff was dat geleidelijk gegaan. Johan was net als Danny diep van hem onder de indruk. „Hij had altijd goede ideeën”, verklaarde Cruijff na het faillissement. Samen hadden ze acht werkmaatschappijen opgericht. Een daarvan zou gras laten groeien in de woestijn van Saoedi-Arabië. Basilevitsj had van Cruijff een vrijbrief gekregen om elk willekeurig bedrag van Cruijffs rekeningen te halen.

Het grootste verlies werd uiteindelijk geleden met het hoofdproject, de varkensfokkerij Ganadera Catalana. Volgens de vader van Danny, die nooit had geloofd in Basilevitsj en wel in een heimelijke relatie van Basilevitsj met zijn dochter, had zijn schoonzoon zo veel verloren dat hij weer moest gaan voetballen.

In de dagen dat ik fantaseerde over Bartek als zwendelaar, verscheen een prachtig essay van schrijver Arjen van Veelen, in De Correspondent. Hij deed erin verslag van zijn energieke pogingen vrienden te vinden na zijn emigratie naar Amerika. ‘Ik ben een kleine zelfstandige met een bureautje aan huis en woon hier omdat mijn vrouw hier werkt. Mijn netwerk bestaat voornamelijk uit mijn kat.’

Van Veelen en ik hadden Nederland tegelijk verlaten. Hij had zijn best gedaan, bleek uit het verhaal. Ik niet, terwijl ik niet eens een kat heb. Bovendien had Van Veelen het verlangen naar nieuwe vrienden bovendien zo opgeschreven dat ik voor het eerst het gemis ervan voelde. En dus volgde ik zijn advies ‘zeg ja op alles’.

Het bracht me op een avond van de ‘diplodads’, een groepje vaders die getrouwd zijn met een diplomate. Ik verzin dit niet.

Het maakte me neerslachtig. Ik hield direct op het advies van Van Veelen te volgen; zo nodig hoef ik niet. Wel ben ik op Bartek afgestapt, in de hoop een oplichter in hem te ontdekken. Sindsdien drinken we zo nu en dan een biertje.

Misschien heet dat wel vriendschap.

Het betekent ook dat de Pool zelfs een van de weinige vaders op het schoolplein aan zijn vinger heeft gewonden.