Ledecky, dan een tijd niets, en de rest

Amerikaans wonderkind (18) maakt van concurrentie diplomazwemmers. „Wat Katie doet inspireert ons.”

Katie Ledecky zwom gisteren een wereldrecord op 1.500 meter vrij: 15.25,48. Foto Christophe Simon/AFP

Ze blijkt toch een mens. Katie Ledecky strompelde gisteravond het zwembad uit, vechtend tegen de aandrang over te geven. Met een ultieme eindsprint had de Amerikaanse tiener in de Kazan Arena de finale van de 200 meter vrije slag bereikt, sneller dan specialiste Femke Heemskerk. Krap twintig minuten daarvoor had Ledecky het wereldrecord aangescherpt op de 1.500 meter, het langste en zwaarste nummer op de WK. De zesde wereldtitel in haar prille loopbaan. Handje in de lucht, vluchtige glimlach, snel door naar de volgende race.

Achttien jaar oud is ze pas, de vrouwelijke Michael Phelps. Buiten het bad een onopvallend meisje – stil, zelfs een beetje verlegen – eenmaal in het water een dolfijn die haar tegenstanders vermorzelt, degradeert tot diplomazwemmers. Een paar maanden geleden slaagde ze voor haar eindexamen op Stone Ridge, haar highschool in Bethesda bij Washington DC, maar Ledecky is nu al de beste vrijeslagzwemster die de wereld ooit heeft gezien.

Een jaar voor de Spelen in Rio is haar dominantie op de langste vrijeslagnummers zó groot dat ‘concurrenten’ als Sharon van Rouwendaal – die gisteren op de 1.500 meter op ruim 38 seconden werd gezwommen – al voor de race erkennen dat zilver het hoogst haalbare is. Jaloezie voelen ze niet eens, daarvoor is Ledecky een te groot fenomeen. „Ik vind het een eer om tegen haar te zwemmen”, zei de Nieuw-Zeelandse Lauren Boyle, gisteren tweede op de 1.500 meter, op bijna 15 seconden achter Ledecky. „Wat Katie doet inspireert het vrouwenzwemmen: ze laat zien wat er mogelijk is.”

Alsof het lot het zo wilde stond ze als kind van zes al in de rij voor een handtekening van Michael Phelps, toen ster in wording en inmiddels ploeggenoot die apetrots is op zijn ‘zwemzusje’.

Toch zag het daar lange tijd niet naar uit. Katie Ledecky ging relatief laat op zwemmen – vooral om nieuwe kinderen te leren kennen in de buurt. Ze zwom aardig, maar tot haar elfde deed ze net zoveel aan voetbal en basketbal. Op de 800 meter vrije slag hoorde ze in die tijd in de VS niet eens bij de beste tien zwemsters van haar leeftijd. Vier jaar later werd ze in Londen (2012) olympisch kampioen op dat nummer, amper vijftien jaar oud.

De schok was enorm, vooral voor de Britse zwemwereld. De media waren ervan overtuigd dat Rebecca Adlington voor eigen publiek haar olympische titel zou prolongeren. Met debutante Ledecky hoefde ze in elk geval geen rekening te houden. „She’s only fifteen”, zei de BBC-commentator destijds, toen ze op het startblok klom. Bovendien: de Spelen waren pas haar eerste internationale wedstrijd.

Een paar minuten later had Ledecky een slagveld aangericht waar in het Aquatics Centre nog steeds over wordt gesproken. Olympisch goud met een voorsprong liefst vier seconden op de onthutste Adlington – die haar carrière direct beëindigde.

Sindsdien zijn de grote voeten van Ledecky alles wat tegenstanders te zien krijgen, als ze niet te ver weg is gezwommen. Een jaar na haar olympische debuut won ze op de WK in Barcelona al vier keer goud, met twee wereldrecords. Inmiddels is ze de snelste ooit op de 400, 800 en 1.500 meter vrije slag. Met haar wereldrecord van gisteren (15.25,48) schaart ze zich bij de top-100 van de mannen.

Dat is één van de geheimen van Ledecky, afgezien van haar vlekkeloze zwemtechniek: onder haar coach Bruce Gemmell traint ze louter met mannen. Vrouwen kunnen haar op langere afstanden al lang niet meer uitdagen.

Beangstigend voor haar tegenstanders is het gemak waarmee ze zich telkens verbetert. „Ik kijk nooit naar records, medailles of tijden”, zei Ledecky deze week in Kazan. Misschien was dat wel de reden dat ze maandagochtend, na een stevig ontbijt, zomaar een wereldrecord op de 1.500 meter uit de hoed toverde – in de series, in een leeg stadion. Per ongeluk, want haar coach had haar opgedragen te racen als warming-up. „Als ik eenmaal een tempo heb gevonden, kan ik dat meestal makkelijk vasthouden”, zegt ze bijna verontschuldigend.

Dus strijdt de rest van het veld de komende jaren om zilver, zodra Ledecky meedoet. Gezien haar leeftijd zal het verschil alleen maar groter worden. En toch: ook haar suprematie zal een keer worden doorbroken, is de overtuiging van haar ploeggenoot Ryan Lochte. Zoals hij ooit een hoop medailles ontfutselde aan Phelps, zijn grote concurrent. „Ik heb met Katie getraind in Colorado, het leek wel alsof ik stil lag”, zei Lochte in de New York Times. „Maar ergens is een dertienjarige die naar Katie kijkt en zegt: ‘Dat kan ik ook, ik kan haar verslaan.’ Ze zitten vol energie en vol hoop, ze zijn naïef genoeg – het zal gebeuren.”