‘Ik ben nooit Jans protegé geweest’

Kandidaat-voorzitter SP

„Het is goed als er iemand anders aan het roer komt”, na 27 jaar Jan Marijnissen.

Van wie ze concurrentie krijgt, dat weet Sharon Gesthuizen nog niet. Althans, „het gonst van de geruchten binnen de partij”, zegt ze. Maar formeel heeft het partijbestuur nog geen ‘eigen’ kandidaat bekendgemaakt voor de opvolging van huidig partijvoorzitter Jan Marijnissen. Kandidaten kunnen zich tot volgende week woensdag melden.

In november vorig jaar zei Sharon Gesthuizen tegen partijleider Emile Roemer: bij het volgende partijcongres kandideer ik me als voorzitter. Roemer „nam het voor kennisgeving aan”, vertelt ze. Op dat moment was nog niet duidelijk dat Jan Marijnissen zou stoppen. Dat werd in mei bekend.

Was het tijd voor Marijnissen om op te stappen?

„Ik vond toen al dat er iets te kiezen moest zijn binnen de partij. En dat het goed zou zijn dat er iemand anders aan het roer zou komen te staan.”

Verraste het u dat hij ermee stopt?

„Ja, ik had gedacht dat hij nog een periode door zou gaan. Jan was een prima voorzitter, maar hij was het wel al 27 jaar. Ik vind het tijd voor een volwassen discussie over de vraag wie onze partij het beste kan leiden en waar we heen willen als partij. Zo’n gesprek krijg je eerder als er een verkiezing is met meerdere kandidaten.”

Wat zou u anders gaan doen?

„Volgens mij moeten we groeien in het aantal lokale afdelingen. Ik kom geregeld in plaatsen waar mensen me vragen waarom ze lokaal geen SP kunnen stemmen.

„Verder kunnen we veel nieuwe groepen kiezers en leden aanboren. In 2006, die periode dat we in de Tweede Kamer echt groot waren met 25 zetels, wisten we mensen aan te spreken die daarna zijn overgestapt naar andere partijen. Neem de zelfstandigen. Ja, we moeten de strijd aanbinden tegen schijnzelfstandigheid, maar er zijn ook mensen die het een uitdaging vinden om voor zichzelf te beginnen. Zonder dat ze die dwang van een schijnconstructie ervaren. Die mensen kunnen ook bij onze partij terecht en dat weten ze nog onvoldoende.”

Dus de SP moet niet meer alleen opkomen voor de onderklasse?

„Het beeld is dat wij alleen voor de lagere inkomens en lager opgeleiden bestaan. Dat is en blijft onze bestaansgrond, maar de SP is echt meer dan dat. Kleine ondernemers, mensen die over hun grenzen heen kijken en kritisch naar de maatschappij kijken. Mensen die zich afvragen hoe we onze samenleving kunnen verbeteren, wil ik enthousiasmeren en inspireren om bij ons te komen en ons SP-vehikel gebruiken om de maatschappij te veranderen.”

Hoe gaat de SP meer profiteren van hoe slecht het met de PvdA gaat?

„Vanuit de PvdA steken mensen over naar partijen waarvan je denkt, hè, dat sluit toch helemaal niet aan? Dat betekent dat wij nog duidelijker het alternatief moeten zijn. Verder is het volgens mij belangrijker om ons af te zetten tegen partijen die verder van ons afliggen. We kunnen op lokaal niveau prima met D66 samenwerken, maar op sociaal-economisch terrein verschillen we totaal van opvatting. Dat moet je markeren.”

En ten opzichte van de PvdA?

„Volgens mij moeten we ons meer tegen de ánderen afzetten. Tegen de PVV, die toch ook als brede volkspartij wordt gezien. Wij proberen als SP ook een massalijn te volgen, te vertolken wat onder het volk leeft, maar wij doen dat op basis van onderzoek. Dat is heel iets anders dan wat Wilders doet: gewoon roepen waarvan hij denkt dat het in peilingen goed scoort. Het is gevaarlijk als mensen daarin trappen.”

Op 28 november is het partijcongres. Hoe de partij de verkiezing tot het voorzitterschap organiseert, is Gesthuizen nog niet duidelijk.

Hoeveel steun heeft u? Heeft het partijbestuur u gepolst?

„Ik ben niet gevraagd en ik ben nooit Jans protegé geweest. Ik neem aan dat het bestuur zelf met een voordracht komt. Je hebt vijftig handtekeningen van leden nodig om je te kandideren en die had ik binnen no time binnen. Ook van collega-Kamerleden. En ik heb twintig afdelingen gesproken en in al die afdelingen waren mensen enthousiast. Ik ga straks zoveel mogelijk afdelingen langs om campagne te voeren. Als het bestuur het niet doet, organiseer ik die avondjes zelf, dat doen alle SP-Kamerleden geregeld.”

Zou u in de Tweede Kamer blijven?

„Volgens mij kun je het voorzitterschap er niet parttime bij doen. Helemaal niet als je als partij die volgende stap wil gaan nemen: regeringsdeelname. Dat is toch wel de bedoeling. Al is de vraag met welke partijen je in zee gaat, aan de politiek leider, niet aan de voorzitter.”

Hoe zou uw verhouding met partijleider Roemer zijn? Marijnissen zat elke week bij de fractievergadering.

„Ja, ik weet niet of dat nodig is. Jan heeft zich altijd veel met de fractie hier bemoeid. Ik zou vooral het land ingaan en mijn energie in de afdelingen steken en in het overhalen van mensen politiek actief bij ons te worden. Waarmee ik niet zeg dat het nu niet goed gaat natuurlijk.”

Het ligt nogal gevoelig binnen de SP hè, zo’n stap als deze?

„Ja, dat klopt. Maar ik zie het meer zo: het is tijd voor een nieuwe generatie. Ik wil nieuwe terreinen voor onze partij aanboren. Alle energie van een voorzitter moet naar de partij, niet hier in Den Haag.”