Column

Een zedenzaak kun je in media niet winnen

Steve Stevaert (2004) in 'Argos TV Medialogica’. HUMAN/VPRO

Als je een paar weken het nieuws niet dagelijks gevolgd hebt, valt bij thuiskomst op hoe groot de aandacht voor zedenzaken is geworden. Elk journaal bevat een of meer verwijzingen naar schandalen, grooming, misbruik, loverboys of een net dat zich weer eens sluit om prominenten uit heden of verleden.

Ik kan me niet voorstellen dat het libido of op z’n minst het morele verval de laatste jaren zo sterk toegenomen zou zijn, maar kennelijk denken veel media dat afwijkingen van de norm ons nu meer dan vroeger belang inboezemen.

De zelfdoding van de Belgische politicus Steve Stevaert in april van dit jaar, nadat hij had ontdekt dat hij voor de strafrechter zou moeten verschijnen op verdenking van verkrachting, zou je in dit licht kunnen interpreteren. In de woorden van Eric Donckier, chef politiek van de krant Het Belang van Limburg: „Er zijn mensen die gezegd hebben: wij hebben Steve met onze berichtgeving de dood ingejaagd.”

Bij een rondgang van het programma Argos TV Medialogica (HUMAN/VPRO) langs journalisten en bevriende politici, op zoek naar „het echte verhaal achter het droevige einde van een politiek wonderkind” doemt een Shakespearetragedie op. De populairste politicus van het land is onderuit gehaald door de media en een reeks van noodlottige voorvallen: de dood van zijn broer en vader, chantage door een Marokkaanse callgirl en het toevallig tegelijk uitreiken van twee identiek ogende dagvaardingen. De tweede, betreffende de verkrachting, was daardoor aanvankelijk onopgemerkt gebleven.

De inhoudelijke strekking van de aanklacht wordt niet eens vermeld, alleen de keuze van Stevaert om zich niet eens meer te verdedigen tegen de verwachte trial by media.

Dat is één kant van de zaak. Elke van liederlijkheid verdachte prominent, van Bill Cosby tot een theaterschooldocent, zegt dat hij zich niet verweren kan tegen zulke beschuldigingen. Maar dat maakt ze nog niet per definitie onwaar of niet het vermelden waard. Ook gaat Argos TV Medialogica niet in op de in april in Vlaamse media geuite beschuldiging dat juist die bevriende politici en hoofdredacteuren de zaak van hun vriend wilden bagatelliseren, door bijvoorbeeld de vrouw die de klacht indiende zwart te maken. Realiseerde zij zich wel wat ze had aangericht?

Ik vind het steeds lastiger worden om te kiezen tussen die twee uitersten. Maken media van elke mug een olifant of nemen ze juist hun eigen vrienden in bescherming? Staat de dagenlange aandachtvoor twee omgevallen hijskranen in Alphen aan den Rijn in geen verhouding tot het werkelijke belang? Of wordt juist verzuimd de verantwoordelijken aan de kaak te stellen?

Ik neig naar het eerste, net als Jort Kelder die gisteren in en tegen Jinek uitviel: „Dit land moet leren bepaalde risico’s te aanvaarden en niet zo hysterisch op nieuwsfeiten te reageren. Ook jij, Eva!”

Uiteindelijk eindigt elk ongeluk, na zes maanden onderzoek, met het gedwongen aftreden van de burgemeester en het aanscherpen van de regelgeving. Maar daarmee creëer je alleen maar weer nieuwe problemen, meent Kelder.

Akkoord, klopt. Maar mogen we in afwachting daarvan dan geen enkele vraag stellen over het draagvlak van pontons en het vergunningenbeleid?