Angst leidt tot meer vaccinatie

Door de mazelen kunnen kinderen overlijden aan een hersenontsteking. Van rode hond kan je kind blind worden, en van de bof doof. Vertel dat op indringende manier aan vaccinatiesceptici. Confronteer ze met getuigenissen van moeders. En toon plaatjes van zieke kinderen. Dan is er een grotere kans dat de critici positiever over vaccinatie gaan denken dan wanneer je zegt: vaccinatie veroorzaakt géén autisme. Dat stond gisteren in het tijdschrift PNAS.

Alle kinderen krijgen in Nederland de BMR-vaccinatie (bof, mazelen, rode hond) aangeboden. Maar niet alle ouders laten hun kinderen vaccineren. Soms uit religieuze overtuigingen, maar in veel gevallen uit angst voor bijwerkingen. Een artikel in het medische tijdschrift The Lancet suggereerde in 1998 dat zo’n BMR-vaccinatie autisme kan veroorzaken. Het onderzoek bleek later vervalst en het artikel is teruggetrokken. Verschillende grote studies lieten daarna zien dat er geen verband is tussen BMR-vaccin en autisme. Maar de ‘autisme-mythe’ had zich verspreid. In 2008 en in 2013-2014 beleefde Nederland weer mazelenepidemieën. Tijdens de laatste moesten 180 kinderen naar het ziekenhuis en viel er één dode.

Is die autismemythe te bestrijden met voorlichting? Wetenschappers hebben van alles geprobeerd. De uitkomsten varieerden van ‘niets kan ouders van hun overtuigingen afhelpen’ (Pediatrics, maart 2014) tot ‘bangmakerij helpt in elk geval niet’ (Communication Research, maart 2015). De nieuwe conclusie is: bang maken helpt beter dan het ontkrachten van de autisme-mythe.

De voorlichting moet, aldus de auteurs van het PNAS-artikel, niet te soft zijn. Indringende beelden van zieke kinderen en schrijnende verhalen van ouders helpen volgens hen wél om mensen van hun vaccinatie-angst af te helpen.