In dit dorp lossen ze de problemen liever zelf op

Zondag brandde de auto van de burgemeester uit, vlak voor haar deur. Ze voert een strijd tegen drugscriminelen. Toeval?

De auto van de burgemeester van Rucphen brandde afgelopen zondag uit. De politie onderzoekt de oorzaak. Foto ANP

Nu ze van de ergste schrik is bekomen, dreunt die ene vraag na: „Wie doet mij dit aan?” Burgemeester Marjolein van der Meer Mohr (54) kan er met haar verstand niet bij. Zondagochtend brandde de voor haar appartement in het Brabantse Sint Willebrord geparkeerde auto uit. De voorgevel van het pand liep ernstige schade op. Brandstichting, constateerde de politie. „Er is schijnbaar iemand die me wil intimideren.”

De anonieme bedreiging van de burgemeester staat niet op zich. Op 7 juli ging de auto van een met drugsbestrijding belaste opsporingsambtenaar in vlammen op. „Dat líjkt inderdaad geen toeval”, zegt ze. „Maar er is geen bewijs dat er een verband bestaat tussen de twee branden.”

Feit is dat Sint Willebrord, het grootste van de vijf dorpen die samen de gemeente Rucphen vormen, een verleden van criminaliteit en geweld kent. In 2013 ging café De toffe peer in vlammen op nadat een bezoeker een ruzie beslechtte door met een gestolen auto tegen de gevel te rijden. Want de politie bellen, dat doen Willebrorders niet snel. „We lossen het zelf wel op”, zegt „een echte Willebrorder”. Hij wil niet met zijn naam in de krant, want dan komt het dorp nooit van haar slechte imago af. „Als ik vertel waar ik vandaan kom, zeggen ze: ‘Oh, dat criminele dorp’. Maar het is hier net als elders.”

Uniek zijn de problemen in Rucphen inderdaad niet. Wietplantages en laboratoria voor synthetische drugs; veel Brabantse dorpen hebben ermee te maken. Van der Meer Mohr sloot er de afgelopen maanden vijf, zoals dat elders ook gebeurt. Zo zijn pas geleden in het verderop gelegen Steenbergen wietplanten gevonden in een voetbalkantine, vertelt ze. Dat in juni een wietplantage werd aangetroffen in een chique wijk van Rucphen, is volgens haar ook niet raar. „In alle lagen van de bevolking zijn mensen met andere normen en waarden.”

Buurtbewoner Ad Goossens keek er toch vreemd van op. „Die vondst heeft ons hier allemaal enorm verbaasd.” Rucphen is een heel rustig dorp, vertelt hij op zijn oprit. De voortuinen in de hele buurt zijn aangeharkt, de heggen strak geknipt. In de winter was er wat gemopper over de gebrekkige gladheidsbestrijding – terwijl er wel geld was voor een peperduur gemeentehuis, maar verder? Nee, in Rucphen marcheert het leven wel. De kordate burgemeester voorop. Oké, het gebruik van de vaak eigenhandig geproduceerde drugs GHB onder jongeren is wel een serieus probleem. Zeker in Sint Willebrord, vertelt Nick Brouwer (21). „Groepen hangjongeren drinken dat.” Hij haalt zijn schouders op. „Dat hoort er hier een beetje bij.” Van zijn lagere school zitten een paar klasgenoten in de drugshandel. „Die rijden hier nu met grote wagens rond.”

De moeilijkheid is, erkennen sommige bewoners, om de negatieve spiraal te doorbreken. Monique Naalden vertelt dat ze zich op de lagere school van haar kinderen inschreef voor een voorlichtingsavond over drugs. Die werd afgezegd. Er was onvoldoende belangstelling. „Dat is toch onbegrijpelijk?”

De erkenning van opvoedingsproblemen ligt bij sommige mensen gevoelig, zegt Goossens, die al decennia werkzaam is in het onderwijs. „Dat is, denk ik, een combinatie van onmacht die ze niet durven te uiten en het moeilijk vinden om gezag, in welke vorm dan ook, te accepteren.”

Politici die fulmineren tegen de gevestigde orde zijn in Rucphen dan ook populair. Boer Koekoek, Pim Fortuyn en Geert Wilders: allemaal scoorden ze ver boven het landelijke gemiddelde, al speelt de belangrijkste problematiek die ze aankaartten er nauwelijks. De buitenwacht op afstand houden, zo lijkt het streven. Treffend geïllustreerd door de ontelbaar gesloten rolluiken. In combinatie met leegstaande en dichtgetimmerde winkelpanden maakt de Dorpsstraat van Sint Willebrord een desolate indruk.

Gek genoeg is de lokale politiek in Rucphen er een van stabiliteit. De VVD en de Rucphense Volkspartij maken er al jaren de dienst uit. De onderlinge verhoudingen zijn doorgaans goed en constructief, zeggen raadsleden. Van der Meer Mohr is dan ook vastberaden de veiligheid verder te verbeteren. Op de vraag of die ruimte haar wordt gegund, zegt ze monter: „Ik reken erop dat de dader wordt aangehouden en dat wat er is gebeurd nooit meer voorkomt.”