‘Hijskranen en pontons niet geschikt’

Bij de plaatsing van een nieuwe brug in Alphen ging iets goed mis. Een brugdeel en twee hijskranen kwamen terecht op winkels en huizen.

Twee hijskranen en een brugdeel verwoestten gisteren diverse panden in Alphen aan den Rijn. Foto David van Dam

Specialisten zetten vraagtekens bij de uitvoering van de plaatsing van een deel van de Julianabrug in Alphen aan den Rijn. Daarbij kwamen gisteren het brugdeel en twee hijskranen vanaf een ponton in de Oude Rijn terecht op winkels en huizen. In de ravage raakte een man gewond.

„Het is mooi gereedschap, alleen totaal ongeschikt voor deze klus”, zegt Jan Zwagerman van het kraanbedrijf Zwagerman International over de twee hijskranen en de gebruikte pontons. Wie vanaf een ponton gaat hijsen, heeft volgens hem een kraan op rupsbanden nodig. Het ponton moet een ballastsysteem hebben, via palen of waterreservoirs, zegt hij. „Dit was een combinatie van de verkeerde kranen op de verkeerde pontons.”

Het gebruik van twee verschillende pontons is vragen om stabiliteitsproblemen, zegt Richard Krabbendam, adviseur op het gebied van zwaar transport. „Het is ontzettend belangrijk dat alles waterpas staat. Dat wordt zo alleen maar moeilijker.”

De Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft een verkennend onderzoek ingesteld. Daarbij zal worden gekeken naar het ballastmechanisme van de pontons, zegt Bas Jonkman, hoogleraar Waterbouwkunde aan de TU Delft. „Er zijn technieken waarbij palen worden gebruikt om te zorgen dat alles stabiel blijft. Het is onduidelijk of dat hier ook is gebeurd. Dat lijkt er niet op.”

Bij het ongeval belandden even na vier uur ’s middags een brugdeel en twee kranen op panden in de Hooftstraat. Er volgden uren van onduidelijkheid over mogelijke slachtoffers en gewonden. Reddingwerkers en honden van het Urban Search and Rescue Team, dat wordt ingezet bij aardbevingen, hielpen bij de zoektocht.

De bewoners van veertien huizen konden afgelopen nacht niet in hun eigen bed slapen. Zij hebben overnacht bij familie, vrienden of in een hotel. Voor burgemeester Liesbeth Spies heeft de terugkeer van de bewoners naar huis „eerste prioriteit”.

De brandweer maakt vandaag een plan van aanpak voor het verwijderen van het brugdeel en de twee kranen, zei een woordvoerder. Hij denkt dat de aannemer van de verbouwing van de Julianabrug de operatie zal uitvoeren.

Bouwbedrijf Mourik wil vanmiddag een verklaring geven over het ongeval. De directie is teruggekeerd van vakantie. Het bouwbedrijf liet eerder weten „bijzonder ontdaan” te zijn. De andere betrokken bedrijven, kranenleverancier Peinemann Holding en pontonleverancier Van der Wees Transport Groep willen tot dusver niets inhoudelijks over het ongeval zeggen.

Het Openbaar Ministerie is een strafrechtelijk onderzoek begonnen, in samenwerking met de inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Drie personen zijn aangemerkt als verdachten, vooral omdat ze dan zwijgrecht hebben en recht op een advocaat, zei Kitty Nooy, waarnemend hoofdofficier van justitie.

Het inhijsen van het brugdeel was de laatste fase van de vernieuwing van de Julianabrug: 28 augustus zou de brug klaar zijn. Vanwege slecht weer bij het transport was er al vertraging opgetreden.