De nieuwe concurrent voor bank, notaris en Facebook heet Ethereum

Nieuwe technologie moet bitcoin doen verbleken.

Scorebord op het kantoor van Ethereum in Berlijn. Ethereum is een digitaal platform voor het valideren van informatie zonder tussenkomst van derden. Foto Jens Kalaene / DPA

Ethereum: heel wat fans van bitcoin zijn daar de laatste dagen erg opgewonden over. Wat de virtuele munteenheid heeft gedaan voor geldtransacties, belooft Ethereum namelijk te doen voor sociale media, berichten-apps, het sluiten van contracten en nog veel meer.

Het internetproject moet ervoor zorgen dat het uitwisselen van informatie en het vastleggen van afspraken decentraal en peer-to-peer geregeld kan worden, zonder tussenkomst van derden: overheden, notarissen, banken of grote bedrijven.

De bedenkers, een groep computerprogrammeurs uit verschillende landen geleid door de Russisch-Canadese Vitalik Buterin (21), hebben 18 maanden aan het project gewerkt, en er is 18 miljoen dollar aan investeringen in gestoken via crowdfunding. Ethereum wordt de komende weken stapsgewijs gelanceerd. Drie vragen over de nieuwe technologie.

1 Wat is Ethereum?

Ethereum zorgt ervoor dat het makkelijker wordt om apps te maken die werken met blockchain-technologie. Blockchain? Dat vormt de technische basis onder het registreren van transacties met de virtuele munteenheid bitcoin. Blockchain kan ook gebruikt worden voor het bijhouden van andere transacties dan alleen bitcoinbetalingen.

Het woord transactie klinkt wat abstract, maar eigenlijk is bijna alles wat je online doet een transactie: als je ergens een bestand opslaat, als je een bericht stuurt. Al die transacties worden nu via de servers van bedrijven zoals Google en Facebook opgeslagen en gecontroleerd. Met blockchain is dat op termijn misschien niet meer nodig.

En daarin zit de kern: de technologie is een decentraal, onkraakbaar register van transacties. Blockchain is zeer complex, zelfs voor techneuten bijzonder taaie materie, en dat is precies waar Ethereum bij komt kijken.

Met Ethereum kunnen namelijk ook mensen die geen expert zijn in blockchain, er toch gebruik van maken. Het is een gemeenschappelijke taal om toepassingen in te maken; die was er tot nu toe niet. Ethereum moet resulteren in een grote app-winkel voor blockchain.

2 Wat voor soort apps zijn er mogelijk?

Honderden hackers en ontwikkelaars hebben zich op het open source-project gestort. Er wordt bijvoorbeeld al gewerkt aan chat-apps, opslagdiensten en sociale netwerken. Dergelijke apps staan nog in de kinderschoenen, ze hebben voorlopig nog lang niet de kritische massa die nodig is om een serieuze concurrent te worden van Facebook, Google of WhatsApp.

Maar vooral in de financiële sector wordt op korte termijn al veel verwacht van Ethereum. Blockchain-technologie kan namelijk worden gebruikt voor een nieuwe digitale manier van het afsluiten van contracten, zogeheten smart contracts.

Veel grote banken, waaronder ABN Amro, Banco Santander en Goldman Sachs, experimenteren daar al mee. Als contracten niet meer centraal hoeven worden afgesloten en gecontroleerd, kan op termijn een tussenpartij als een notaris of een bank mogelijk deels overbodig worden, is het idee.

Ethereum kan ook gebruikt worden om communicatie vast te leggen tussen apparaten die met internet verbonden zijn. Nu steeds meer apparaten online gaan via het zogeheten internet of things, is daar steeds meer vraag naar.

3 Wat gaan ‘normale’ mensen daarvan merken?

Ethereum, blockchain, smart contracts, internet of things – het zijn vooralsnog termen waar vooral verstokte technologie-liefhebbers iets bij voelen. Of daar ook echt toepassingen tussen zitten die ‘normale’ mensen op grote schaal zullen gebruiken, moet nog maar blijken.

Doordat veel grote technologiebedrijven, zoals Samsung en IBM en grote banken al vele miljoenen in de ontwikkeling van blockchain-technologie hebben geïnvesteerd, kan het wel ineens in een stroomversnelling raken. Omdat Ethereum zorgt voor een versimpeling wat betreft het bedenken van apps, kan dat wellicht zorgen voor een doorbraak.

Een andere toepassing waar mogelijk snel wat van te merken is: ook voor illegale activiteiten is Ethereum interessant. Op het platform is per definitie geen centrale controle mogelijk; dus ook niet door overheden en opsporingsdiensten. Dat is handig voor marktplaatsen voor illegale goederen of transacties met zwart geld.

De kans bestaat dus dat er ook op crimineel vlak allerlei nieuwe toepassingen van blockchain aan zitten te komen, net zoals dat met bitcoin is gebeurd. Elke nieuwe technologie heeft een keerzijde; Ethereum ook.