Wel vies die alg, maar niet gevaarlijk

Foto @depolitieheli

Strandbezoekers in Wassenaar, Katwijk en Scheveningen mochten van Rijkswaterstaat vandaag rond het middaguur niet het water in vanwege een rode, irriterende alg. Gisteren werd voor het eerst een koperen gloed voor de kust van Wassenaar gezien. Toen werden zwemmers uit voorzorg uit het water gehaald.

Rijkswaterstaat maakte vanochtend bekend dat het gaat om de ongevaarlijke zeealg Noctiluca scintillans, beter bekend als zeevonk. Vanmiddag zou Rijkswaterstaat bekijken of het negatieve zwemadvies wordt gehandhaafd.

Door de rode brij zwemmen is inderdaad niet prettig. En het kan een beetje stinken. Maar verder vormen de rode algen voor de Zuid-Hollandse kust geen bedreiging voor badgasten. „Ik zou gewoon gaan zwemmen”, zegt Louis Peperzak, algendeskundige bij het zee-instituut NIOZ op Texel.

De rode alg duikt iedere zomer wel ergens op, na een warme zomernacht of -dag. De zeevonksmurrie stinkt en is rijk aan ammoniak. Maar echt gevaarlijk is het niet: hooguit kan de huid wat gaan irriteren. Peperzak: „Zwemmers kunnen de algen gewoon afspoelen onder de douche.”

Zeevonk is een dinoflagellaat, een eencellige met een zwiepstaartje. Nachtzwemmers kennen zeevonk van de blauwe lichtflitsen die de alg afgeeft in de branding of rond zwemmers. Maar als zeevonk sterft, drijven de cellen naar het wateroppervlak en kleuren ze rood, oranje of paars.

Zeevonk is ongevaarlijk, maar staat toch te boek als plaagalg. Peperzak, die de term twintig jaar geleden bedacht, legt uit waarom: „Elke alg die overlast veroorzaakt voor de mens is een plaagalg. Die overlast kan eruit bestaan dat het water verkleurt, het water stinkt of dat de algen giftige stoffen maken.”

In de zuidoostelijke staten van de VS komen vaker giftige, rode algen voor. Daar spreken algenonderzoekers van red tide, een ‘rode vloed’. Als deze giftige algen in de branding terecht komen, kan een mist ontstaan die slijmvliezen irriteert. Maar dat is een Amerikaans probleem. Peperzak: „De kans dat je in Nederland niet in zee kan zwemmen door een giftige alg is nihil.”

In zoete binnenwateren ligt dat anders. Vooral in stilstaand water kan er op warme zomerdagen irriterende blauwalg gaan woekeren. Blauwalg is geen alg, maar een bacterie. Deze bacteriën kunnen oog en huid irriteren en ook maag- en darmklachten veroorzaken.