Ook gamer pakt wel eens pepmiddel

Een miljoenentoernooi in Keulen gaat deelnemende profgamers controleren op doping. Dat is voor het eerst.

Het Chinese Team DK speelt de game Dota 2 tijdens het toernooi The International, vorig jaar in Seattle (VS). Foto Suzi Pratt, FilmMagic

Gamers die eind deze maand meedoen aan een groot gametoernooi in Keulen, zullen eerst in een potje moeten spugen voordat ze achter de computer kruipen. De organisatie maakte vorige week bekend dat het deelnemers gaat testen op dopinggebruik.

Antidopingmaatregelen voor gamers? Dat is niet zo vergezocht als het lijkt: vorige maand verklaarde een voormalig profspeler dat ‘iedereen op toernooien amfetaminen gebruikt’.

Het toernooi in Keulen is het eerste toernooi waar gamers op doping zullen worden getest. Het toernooi is georganiseerd door de Electronic Sports League (ESL), een van de grootste organisatoren van e-sport-evenementen.

ESL zoekt nog samen met het Duitse dopingbureau NADA en mondiale moederorganisatie WADA uit op welke vormen van doping de gamers worden getest en op welke manier dat het beste kan. „Maar we gaan zeker testen op ritalin, amfetaminen en cocaïne”, zegt Anna Rozwandowicz, woordvoerder van ESL. Teams die worden betrapt, kunnen worden bestraft met puntenaftrek, diskwalificatie of, in het ergste geval, uitsluiting van toekomstige toernooien.

De aankondiging van ESL laat zien dat e-sport in hoog tempo professionaliseert. Gamewedstrijden zijn de afgelopen jaren uitgegroeid tot een miljoenenindustrie. Grote toernooien trekken duizenden toeschouwers in de zaal en nog eens een miljoen toeschouwers online.

Het prijzengeld kan in de miljoenen lopen: het toernooi The International, dat vandaag begint, keert het recordbedrag van 17,5 miljoen dollar (15,9 miljoen euro) uit. In Keulen zullen zestien teams het tegen elkaar opnemen in een ijshockeystadion voor een prijzenpot van 250.000 dollar.

Profgamers moeten presteren onder hoge druk. Serieuze gamers, de meeste zijn rond de twintig jaar oud, trainen acht uur per dag. De gametoernooien zijn zwaar: een complete wedstrijd van het schietspel Counter-Strike duurt twee tot drie uur. Tijdens een toernooiweekend zit een goed team tien tot twaalf uur achter de computer.

Van garage naar miljoenenpubliek

„Dezelfde jongens die ooit in een garage tegen elkaar speelden, spelen nu op een internationaal podium, voor grote sommen geld”, zegt Rozwandowicz van ESL. „Misschien is het verleidelijk naar middelen te grijpen waarmee ze een voorsprong krijgen op hun concurrentie. Iets waardoor ze alerter zijn of langer wakker kunnen blijven.”

Toch werd doping binnen de e-sport tot nu niet als een probleem gezien. Ja, er is wel eens een dronken speler naar huis gestuurd. En op de feestjes na het toernooi vingen gingen geruchten rond dat die en die had gebruikt. Maar nooit werd er iemand gepakt. Nooit klapte iemand uit de school.

Tot vorige maand. In maart organiseerde ESL in de Poolse stad Katowice een Counter-Strike-toernooi. In een interview blikte voormalig profspeler Kory Friesen in juni terug op dit toernooi. De Canadees vertelde hij dat hij en zijn teamleden Cloud9 tijdens het pepmiddel Adderall hadden geslikt.

Adderall is een amfetamine die in de Verenigde Staten en in het Verenigd Koninkrijk wordt voorgeschreven aan mensen met ADHD. Het middel zou op korte termijn het werkgeheugen, concentratie en reactievermogen verbeteren.

Werkt hersendoping? „Er zijn veel claims, maar weinig bewijs”, zegt Wim Riedel, hoogleraar psychofarmacologie in Maastricht. „Het is denkbaar dat een kleine dosis vergelijkbaar is met een goede kop koffie. Misschien helpt het je om een dip door te komen als je urenlang op het scherpst van de snede moet spelen. Daar staat tegenover dat je afhankelijk van deze stoffen kan worden. Ik zou zeggen: doe het niet.”

Cafeïne blijft als pepstof toegestaan op toernooien: kom niet aan een gamer en zijn energiedrank. Veel gamers drinken traditiegetrouw blikkenvol energiedrank om de nacht gamend door te halen. Red Bull is hoofdsponsor van veel gamewedstrijden. Rozwandowicz: „Maar topspelers drinken liever water dan energiedrank.”

Voor ESL was het interview met Friesen ‘een factor’ om de antidopingmaatregelen af te kondigen. Het imago van e-sport moet zuiver blijven. „Wij willen serieus genomen worden als sport”, zegt Rozwandowicz. „Voor de fans en sponsors is het van belang dat het beste team wint. Niet het team dat de beste doping gebruikt.”

E-sport is niet de eerste sport die met hersendoping te maken krijgt: de Nederlandse denksportbonden zijn in 2002 begonnen met het uitvoeren van dopingcontroles. Doping in denksport komt voor, maar ‘elektronische doping’ is een veel groter probleem, zegt een woordvoerder van de Koninklijke Nederlandse Schaakbond. Schakers laten hun smartphone zetten uitrekenen. In april werd een Georgische grootmeester gediskwalificeerd op een toernooi in Dubai, omdat hij op het toilet zetadviezen las.

Ook op gametoernooien wordt er alles aan gedaan om te voorkomen dat spelers elektronisch valsspelen. De computers waarop gamers spelen zijn niet met het internet verbonden en de USB-poorten zijn geblokkeerd, zodat er niet met het spel gerommeld kan worden. De organisatie voorziet de spelers zelf van headsets en ook smartphones zijn verboden. Het enige dat de profgamer het podium op mag nemen, zijn z’n favoriete muis en toetsenbord.