Militairen die ‘pang pang’ moesten roepen

de kogelschaarste bij Defensie

Nederlandse militairen moesten tijdens oefeningen zelf ‘pang pang’ roepen, volgens RTL Nieuws. Want de munitie was op. Hoe zit dat? En is dat gevaarlijk?

Defensie kampt met een dusdanig groot munitietekort dat verschillende beroepstrainingen voor militairen niet langer mogelijk zijn.

Dat onthulde RTL Nieuws dit weekend op basis van een vertrouwelijke mail die circuleert binnen de top van de militaire organisatie. Het tekort aan kogels speelt al jaren maar was niet eerder zo ernstig. In de mail aan betrokkenen luidt de conclusie: „Mooier kan ik het niet maken, maar er is echt geen munitie. Dit geldt Defensiebreed.” Tot het tekort is weggewerkt zouden militairen het geluid van een schot zelf moeten nabootsen. ‘Pang’.

1 Hoe is een munitietekort mogelijk?

Binnen Defensie wordt gebruik gemaakt van ruim 400 soorten munitie. Volgens het ministerie is van „veruit de meeste soorten meer dan voldoende beschikbaar”. Bij „een aantal” kogeltypes zou sprake zijn van „soms krappe voorraden”. Exacte cijfers ontbreken. Het gaat in ieder geval om alle munitie van klein kaliber. De oorzaken zijn hoofdzakelijk gelegen in hoog verbruik bij missies als nu in Mali, lange leveringstijden vanwege geringe beschikbaarheid bij fabrikanten óf omdat de benodigde munitie „een lang verwervingstraject kent”.

2 Wat nu? Is dit gevaarlijk voor de missies?

Tot de voorraden vermoedelijk eind dit jaar grotendeels zijn aangevuld, wordt de huidige munitie verdeeld. Defensie erkent dat daardoor „niet altijd” voldoende munitie beschikbaar is voor oefeningen en trainingen. „Wij begrijpen heel goed dat militairen daar niet altijd gelukkig mee zijn.” Het probleem wordt deels ondervangen door trainingen in te korten en meer gebruik van schietsimulatoren.

En in gebieden waar de munitie daadwerkelijk nodig is? Een woordvoerder van het ministerie benadrukt dat de bevoorrading van operationele missies als in Afrika „absoluut niet in gevaar is”.

3 Staan de problemen op zich?

Nee. Sinds het einde van de Koude Oorlog is vrijwel continu bezuinigd op Defensie. De grootste ingreep deed het kabinet-Rutte I, toen voor een miljard euro werd bezuinigd. Het gevolg is volgens deskundigen een uitgehold militair apparaat met een gebrek aan (deugdelijk) materieel. Daarnaast vroegen recente militaire missies als in Afghanistan veel van het personeel én het materieel. Bij de begrotingsbesprekingen dit jaar was er voor het eerst in jaren weer een Kamermeerderheid die wil investeren in Defensie. Rond Prinsjesdag wordt bekend voor welk bedrag dat zal zijn.

4 Hoe zit het met die schietgeluiden?

Volgens RTL Nieuws zouden militairen nu noodgedwongen zelf het geluid van geweerschoten moeten maken bij oefeningen. Die suggestie leidde tot heftige reacties van onder meer politici en militaire vakbonden. „Dat betekent dat je als militair zelf pang, pang, pang moet gaan roepen,” zegt Jean Debie van de militaire vakbond VBM. „Dat is desastreus voor het moreel van de militair.”

Een woordvoerder van het ministerie van Defensie ontkent dat militairen zelf het knalgeluid moeten simuleren. „Dat gebeurt wel eens bij de initiële militaire opleiding in dienst, maar uiteraard niet bij specifieke trainingen en oefeningen voor missies.”