Merkel is goed voor absolute meerderheid

Gaat Angela Merkel in de verkiezingen van 2017 op voor een vierde termijn? In Berlijn gonst het van de geruchten.

Bondskanselier Angela Merkel viert vakantie in Zuid-Tirol, maar is desalniettemin het gesprek van de dag. Er wordt volop gespeculeerd over haar politieke toekomst. Aanleiding is een bericht, zaterdag in het weekblad Der Spiegel, dat Merkel een vierde termijn als regeringsleider zou ambiëren. Of althans, dat ze met de partijsecretaris tijdens een „strategievergadering” gesproken heeft over de campagne voor de verkiezingen van 2017. Daaruit concludeert het tijdschrift dat Merkel „kennelijk besloten heeft” een volgende ambtsperiode te willen. Merkel zei zelf eerder dat zij begin volgend jaar bekendmaakt of ze dat wil of niet. En ofschoon de CDU gezegd heeft „niet te reageren op elke melding in de komkommertijd”, wordt algemeen aangenomen dat Merkels kandidatuur een feit is.

De druk op Merkel om zich opnieuw kandidaat te stellen loopt op. Uit een recente peiling blijkt voor het eerst sinds 2005 dat CDU/CSU bij verkiezingen een absolute meerderheid van 43 procent zouden halen. En dit zou „bijna uitsluitend” te danken zijn aan de aantrekkingskracht van Merkel. Die is zo groot dat in de hogere regionen van de sociaal-democratische coalitiepartij SPD de vertwijfeling heeft toegeslagen. De premier van Sleeswijk-Holstein, Torsten Albig (SPD), veroorzaakte afgelopen week een rel door te zeggen dat Merkel zulk uitstekend werk verricht dat zijn eigen partij de moeite niet hoeft te nemen om voor de verkiezingen van 2017 nog een kandidaat voor het ambt van bondskanselier aan te wijzen. Ogenblikkelijk brandde binnen de SPD de discussie los over de vraag of de huidige partijleider en vicebondskanselier Sigmar Gabriel wel geschikt is om bondskanselier te worden. Tegenover Zeit-online verklaarde oud-kandidaat-bondskanselier Peer Steinbrück, die zelf bij de laatste Bondsdagverkiezingen in 2013 tegen Merkel in het zand beet, dat Gabriel de beste uitdager is binnen de SPD. Maar, voegt hij eraan toe, de SPD zelf slaagt er niet in kiezers te boeien omdat er geen „centrale toekomstvragen worden gethematiseerd”. „Als de SPD zo verder gaat, zal de partij met moeite boven de dertig procent van de stemmen komen. De partij mobiliseert niet, wekt geen enthousiasme en sleurt niemand mee.” De SPD bleef in de recente peiling steken op 25 procent.

De CDU heeft koeltjes gereageerd op het enthousiasme van Torsten Albig: Merkel wordt door haar tegenstanders binnen de partij (en die zijn er) toch al te links gevonden. Binnen de regeringspartij leven gemengde gevoelens over de „absolute Bondskanselier”, zoals een lezer van de Frankfurter Allgemeine Zeitung haar noemt. Vele christen-democratische politici hebben hun functie te danken aan haar populariteit. Anderzijds zijn er in de CDU nauwelijks grote namen over die de partij met succes kunnen leiden en de uiterste houdbaarheidsdatum van mogelijk opvolgers als minister Ursula von der Leyen (56), of Annegret Kramp-Karrenbauer (53), minister-president in Saarland, dreigt te verstrijken. Er wordt gemord dat de CDU niet meer is dan een vereniging voor de herverkiezing van de bondskanselier wat op termijn nadelig is voor de partij. Het is mogelijk dat Merkel dit ook beseft. Ex-CDU-spindoctor Peter Radunski voorspelde tegen deze krant dat Merkel, als de kans zich voordoet, volgend jaar ervoor zal kiezen om Ban Ki-moon op te volgen als secretaris-generaal van de VN.