Beurs Athene heropent met onverwacht grote koersval

Regering legt bij heropening beurs aan Griekse beleggers beperkingen op.

Een gesloten filiaal van de Nationale Bank in Athene. Griekse beleggers mogen nog geen aandelen kopen met geld van rekeningen bij Griekse banken. Foto Yorgos Karahalis / AP

Nog groter dan verwacht was vanochtend de daling van de beurs in Athene, op de eerste dag van handel na vijf weken sluiting. De Athens Stock Exchange Index kelderde met bijna 23 procent. Rekening was gehouden met 20 procent. Het laat zien hoe zeer de economische en financiële situatie in het land is verslechterd nadat de beurs in Athene op 29 juni dicht ging. Er blijven vooral grote vraagtekens staan bij de gezondheid van de Griekse banken.

De heropening van de beurs vandaag is een stapje naar normalisering. Voor Griekse beleggers gelden nog steeds beperkingen. Het ministerie van Financiën bepaalde vrijdag dat zij geen aandelen mogen kopen met geld van rekeningen bij Griekse banken. Ze kunnen wel geld van buitenlandse rekeningen en cash gebruiken. Deze beperkingen gelden niet voor buitenlandse beleggers. Wel zijn in elk geval voor de eerste drie dagen maxima van kracht voor de toegelaten schommelingen van de aandelenprijzen.

Hoewel deze beperkingen het beeld vertekenen, wordt met spanning uitgekeken naar wat de beurs van Athene deze week doet. Bij de sluiting op 26 juni stond de beurskapitalisatie op 41 miljard euro. Sindsdien is er veel slecht economisch nieuws geweest.

De kapitaalbeperkingen die zijn ingesteld, nadat premier Tsipras een referendum over de afspraken met de eurolanden had uitgeschreven, hebben miljarden gekost. Veel bedrijven klaagden dat ze grondstoffen en onderdelen die ze nodig hadden om te produceren, niet konden importeren en dat ze daarom hun productie moesten terugschroeven of stilleggen.

De Griekse inkoopmanagersindex (PMI), een belangrijke indicator voor de industrie, is in juli ingezakt, zo meldde onderzoeksbureau Markit vanochtend. De PMI daalde in een klap van rond de 45 punten naar 30. 50 is het ‘neutrale’ getal: noch positief, noch negatief.

Het begrotingsbureau van het Griekse parlement komt uit op een economische schade van tussen de 4 en 10 miljard euro – op een bruto binnenlands product in 2014 van tegen de 180 miljard euro. De voorzitter van de Kamer van Koophandel in Athene, Constantinos Michalos, had alleen al de schade van de drie weken dat de banken gesloten zijn geweest, op 3 miljard euro geschat.

Economische krimp

Verder is de btw verhoogd, wat volgens de toeristenindustrie een dempend effect zal hebben op de inkomsten uit toerisme, die goed zijn voor ongeveer eenvijfde van het bbp. Verwacht wordt dat de Griekse economie dit jaar als enige in de eurozone krimpt. De eerste halfjaar lieten een daling zien, en de somberste voorspellingen houden voor het hele jaar rekening met een terugval van 4 procent.

Daar staan nauwelijks positieve berichten tegenover. De onderhandelingen tussen Griekenland en zijn schuldeisers zijn afgelopen vrijdag pas begonnen, toen de leiders van de delegaties van het ‘kwartet’ hieraan deelnamen: Europese Commissie, Europese Centrale Bank (ECB), Internationaal Monetair Fonds (IMF) en Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM).

Volgens de krant Avgi, die goede banden heeft met de regerende partij Syriza, wordt nu gesproken over een eerste lening van ruim 24 miljard euro, waarvan 10 miljard euro gebruikt zou worden voor herkapitalisatie van de banken. Analisten verwachten dat zeker het dubbele nodig is. De onderhandelingen gaan over een nieuw steunpakket voor Griekenland van in totaal 86 miljard euro, maar er zijn nog veel meningsverschillen.

Kwetsbare banken

Omdat er vijf weken niet is gehandeld op de beurs, moeten al deze ontwikkelingen nog worden verwerkt in de aandelenkoersen. Een indicatie biedt de handel in Griekse aandelen in het in de VS genoteerde fonds Global X FTSE Greece 20. Zijn koers is de afgelopen vijf weken met 19 procent gedaald.

Analisten zeggen dat de positie van de vier grote banken de afgelopen maand verder is verzwakt. Die was toch al niet sterk. Drie daarvan, Nationale Bank, Eurobank en Bank van Piraeus, kwamen vorig jaar niet goed uit de stresstest van de ECB. Sindsdien is hun positie verder verzwakt, ook door de economische krimp.

De banken zijn sinds 20 juli weer open. De kapitaalcontrole is iets verder versoepeld. Het ministerie van Financiën schatte vorige week dat het financiële verkeer nu op ongeveer 70 procent ligt van het niveau van voor de sluiting op 26 juni. De dagelijkse limiet voor bedrijven op overboekingen is inmiddels van 50.000 via 100.000 verhoogd naar 150.000 euro. Voor cashopnames geldt nog steeds een limiet van 420 euro per week.