Grote banken omzeilen met je start-up? De toezichthouder maakt het lastig

Foto ANP

Het is nog verdomd lastig om als kleine, beginnende ondernemer de strijd aan te binden met grote banken in Nederland. Tenminste, dat vindt Martin van Oyen (27). Samen met zijn compagnon Rens Wajon (26) richtte hij onlangs Monefy op. Dat is een crowdfunding-bedrijfje dat kredieten wil gaan verstrekken aan mkb-ondernemers. Het moet een alternatief vormen voor de grote banken, die de markt al jaren domineren.

Maar makkelijk gaat het volgens Van Oyen niet. In eerste instantie kreeg hij geen vergunning van toezichthouder AFM omdat hij en zijn partner niet over genoeg bestuurservaring beschikken. Ze zijn jong en komen vrijwel rechtstreeks van de universiteit. Van Oyen is jurist en werkte twee jaar bij KPMG. Wajon is econometrist en heeft eveneens twee jaar ervaring.

AFM says no

Toen ze daarop een paar in hun ogen financiële en bestuurlijke zwaargewichten aantrokken, onder wie Kees Droppert en Peter Verhaar, was dat nog steeds niet genoeg. Droppert was tot maart directeur van de Nederlandse tak van de Franse megabank Crédit Agricole. Verhaar is oprichter van vermogensbeheerder Alex. De AFM vond echter ook dit “collectief” onvoldoende geschikt om zonder beperking een vergunning te verlenen.

De AFM eiste dat Monefy het eerste jaar met maximaal zes werknemers opereerde. Maar die eis is volgens Van Oyen “belemmerend” en “risicovol”. De zes man is inclusief bestuurders. Dan is er nog plek voor één werknemer – Van Oyen trok ook een vijfde bestuurder aan. Daarmee kun je niet groeien. Wat als iemand ziek wordt?

Van Oyen zegt dat de AFM een sta-in-de-weg kan zijn voor nieuwkomers in de sector.

“Voorlopig komt er van strijden tegen de gevestigde orde niets terecht, we moeten er eerst uitkomen met de AFM.”

En dat terwijl er een schreeuwende behoefte aan nieuwe spelers zou zijn. Ook bij de AFM.

De concurrentie moet beter in bankenland

Er zijn al jaren klachten over de gebrekkige concurrentie in de Nederlandse bankensector. De drie grote banken, ING, Rabobank en ABN Amro, hebben samen een marktaandeel van 60 à 80 procent. Voor klanten is dat ongunstig. Weinig concurrentie leidt vaak niet tot lage prijzen.

Een andere toezichthouder, DNB, bracht vorige maand nog een kritisch rapport uit.

Hoofd Toezicht bij DNB Jan Sijbrand sprak toen van een “oligopolie”. Daardoor zouden de marges die grote banken maken op bijvoorbeeld hypotheken in Nederland “internationaal gezien heel hoog zijn”.

Een woordvoerder van de AFM erkent dat er een dilemma is.

“De AFM juicht innovatie en nieuwe toetreders toe.”

Maar de toezichthouder moet ook streng zijn in het “belang van consumenten en ondernemers”, zegt hij.

AFM: wij denken aan de klant

Crowdfunding is een relatief nieuwe tak van sport in de financiële wereld. Buiten banken om worden geldschieters en geldvragers bij elkaar gebracht. Vaak komt dat geld van vermogende particulieren. Vooralsnog is het klein, maar het groeit snel. Mede als gevolg van de strengere eisen die aan traditionele banken worden gesteld. Die dwingen hen voorzichtiger te zijn met kredieten verstrekken.

Crowdfundingbedrijven zijn niet zonder risico’s, waarschuwde de AFM vorig jaar. Zowel beleggers als ondernemers die geld willen lenen, moeten voorzichtig zijn. Soms zijn beleggers slecht beschermd, soms worden ondernemers volgepropt met schulden.

Daarom zegt de AFM streng te willen zijn. De lastigheid is daarbij dat de industrie nog jong is en het beleid in ontwikkeling. Op een deel van de bedrijven wordt momenteel zelfs geen toezicht gehouden. De AFM heeft het kabinet gevraagd om extra bevoegdheden om dat beter te kunnen doen.

De AFM zei vorig jaar wel dat het kijkt naar oplossingen voor onnodige “juridische knelpunten”. Mogelijk dat een evaluatie komt van de impact van het beleid op startups zoals Monefy.