Nieuw vaccin tegen ebola werkt

Een man uit Guinee krijgt het nieuwe vaccin tegen ebola. Foto YANN LIBESSART/epa

Een nieuw ebolavaccin blijkt 100 procent bescherming te bieden tegen deze dodelijke virusziekte. Het vaccin werd in de afgelopen maanden getest onder 7.651 mensen in het West-Afrikaanse Guinee. Een internationaal onderzoeksteam onder leiding van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) presenteerde de resultaten gisteren in het medische tijdschrift The Lancet.

Tijdens de huidige ebola-epidemie, die begin 2014 in West-Afrika uitbrak, zijn bijna 28.000 mensen met het virus besmet. Ruim 11.000 van hen zijn overleden. Hoewel ebola al bijna veertig jaar bekend is, is er nog altijd geen vaccin of geneesmiddel op de markt. Wetenschappers werken wereldwijd aan verschillende kandidaatvaccins. De huidige epidemie heeft dat werk in een stroomversnelling gebracht, en inmiddels is er een handvol kansrijke kandidaatvaccins, maar dit vaccin is het eerste dat grootschalig is getest bij mensen in een ziektegebied.

De epidemie is al op haar retour en van grote groepen zieke mensen is geen sprake meer. Nu vinden er vooral kleine uitbraken plaats, verspreid over de regio. De gangbare onderzoeksaanpak waarbij men de helft van een groep mensen vaccineert en de andere helft niet, zou daarom niet snel veel resultaat opleveren. Daarom gebruikten de onderzoekers een specifieke tactiek, die bekendstaat als ringvaccinatie. Zodra een ziektegeval was bevestigd, brachten ze – samen met lokale gezondheidsdiensten – in kaart met wie die persoon recent in contact was geweest en wie de contacten van die contacten waren. Al deze mensen werden opgespoord. Een deel werd meteen daarna gevaccineerd, een ander deel na drie weken, en een derde groep helemaal niet. Van de mensen die meteen waren gevaccineerd, kreeg niemand in de daarop volgende periode de ziekte; in de groep die pas na drie weken werd gevaccineerd, werd 0,7 procent ziek. In de niet-gevaccineerde groep was dat 1,8 procent.

Het onderzoek loopt nog, maar nu krijgen alle mensen in de omgeving van ziektegevallen meteen een vaccinatie aangeboden – en niet pas later of helemaal niet, wat tot nu toe gebeurde. Na deze eerste positieve uitkomst zou het namelijk onethisch zijn om mensen niet meteen te vaccineren, aldus de WHO. Het vervolgonderzoek zal zich ook richten op bijwerkingen.