Ontdekt worden via Facebook: het gebeurde deze onbekende plant

Via een toevallige foto op Facebook is een zeldzame plant ontdekt: een gigantische vleesetende zonnedauw. De plant staat op een berg in Brazilië en geldt nu als beschermd.

Een vastgekleefd insect is hierin hopeloos verloren. Foto Phytotaxa

Ooit reisden natuurwetenschappers de wereld rond om exotische planten en dieren te beschrijven. Nu loggen ze in op Facebook en ontdekken daar prompt een nieuwe plant.

Dat overkwam de Braziliaanse botanici Paulo Gonella. Een vriend van een vriend plaatste een foto van een gigantische vleesetende plant op Facebook. De botanicus zag de foto en wilde maar één ding weten: waar is deze foto gemaakt?

De Facebookkennis wees de weg naar de berg waar de plant groeit. Daar zag Gonella met eigen ogen: deze soort is nieuw voor de wetenschap. Ze maakte de ontdekking vorige week bekend in het tijdschrift Phytotaxa.

De plant is een zonnedauw. Ook in Nederland komen drie soorten zonnedauw voor, alle drie zeldzaam, en veel kleiner dan de Facebookplant.

Druppels zijn extreem zoet

Zonnedauwplanten eten insecten. Ze groeien vaak op voedselarme grond, waar elk vliegje een welkome aanvulling is op een karig dieet. De glinsterende ‘dauwdruppels’ op hun tentakels zijn in werkelijkheid een soort natuurlijke vliegenlijm. De druppels zijn extreem zoet, om insecten te lokken, en kleverig, om de gelokte insecten niet te laten ontsnappen.

Een vastgekleefd insect is hopeloos verloren. De tentakels krullen langzaam op richting het midden van de plant, om het insect met zo veel mogelijk kleefdruppels in aanraking te brengen. Als het insect is gestikt of door uitputting sterft, lossen enzymen het helemaal op. Kleine kliertjes in de tentakels nemen de insectensoep op.

De nieuwe zonnedauw groeit maar op één berg: Pico do Padre Ângelo, in het zuidoosten van Brazilië. Daar, op een hoogte van 1.500 meter, zagen de botanici duizenden planten groeien in een veldje van 50 bij 50 meter. De planten leven hier van insecten en gecondenseerd water, dat met de wind tegen de berg opblaast.

De omgeving is karig, maar op Pico do Padre Ângelo hebben de planten genoeg te eten. De botanici zagen vliegjes, vlinders, kevers en bijen in de kleeftentakels.

Hij is vooral heel groot

Omdat de zonnedauw maar op één berg voorkomt, hebben de botanici de plant maar meteen beschermd verklaard. Het omliggende laagland is ontbost voor grazende runderen en koffie- en eucalyptusplantages. De bergen zijn de laatste plekken waar de oorspronkelijke biodiversiteit bewaard is gebleven.

Maar wat vooral opvalt aan de zonnedauw is zijn grootte. De botanici zagen planten die 1,5 meter groot waren en tentakels droegen van 25 centimeter lang. Ze vermoeden dat de grootste planten ongeveer twaalf tot zeventien jaar oud zijn. Alleen in Afrika en Australië groeien planten die zich kunnen meten met deze zonnedauw.

De onderzoekers doopten de nieuwe soort Drosera magnifica: ‘de prachtige zonnedauw’. Volgens de onderzoekers is het de eerste plant die op een sociaal netwerk is ontdekt. Het is niet de eerste internetsoort: in 2012 ontdekten entomologen een felgroen, Maleisisch gaasvliegje dat op fotowebsite Flickr stond.