Niet je portemonnee uitstorten op tafel en nog meer tips over fooi

Foto iStock

Bij elk etentje of drankje in café of restaurant is het even nadenken als de rekening komt. Hoeveel fooi geef je? Afronden naar boven of royaal een paar euro er bovenop? Stort in elk geval nooit je portemonnee uit op tafel.

De regels voor fooi geven zijn geen echte regels, maar richtlijnen. Dat maakt het lastig.

Vier tips:

1. Rond af naar boven, maar niet op zijn Nederlands

Vooropgesteld: fooi geven is niet verplicht omdat we in Nederland een goed minimumloon hebben, zegt Anne-Marie van Leggelo, etiquette-expert en directeur van Het Etiquette Bureau. De algemeen bekende vuistregel is om in restaurants tussen de 5 en 10 procent op de rekening te geven. Maar dat is geen ijzeren wet. Van Leggelo.

“Je moet het aanvoelen.”

Van Leggelo adviseert bij een kopje koffie het bedrag naar boven af te ronden. “En dan niet als het 5 cent is, maar bijvoorbeeld vanaf 20 cent.” En geef het liefst contant geld, bij voorkeur hele en halve euro’s. Je portemonnee aan kleingeld uitstorten op tafel is volgens de regels der etiquette niet heel chique.

2. Tip ook de hotelwerknemers

Naast horecapersoneel is het gebruikelijk personeel van een hotel zoals de bell boy en het kamermeisje iets te geven. Veel mensen weten het niet, maar op hotelrekeningen zit ook al 15 procent toeslag voor de service.

Niettemin, zegt Van Leggelo, is het aardig om iets extra’s te geven als je langer blijft.

“Maar ook hier geldt: alleen als de service goed is. Als de kamer smerig was, hoeft het natuurlijk niet.”

3. Geef van tevoren fooi

Het woord fooi is afgeleid van het Franse woord voie, wat reis of weg betekent. In de Middeleeuwen kreeg het in onze taal gaandeweg de betekenis van afscheidsmaal en afscheidsgeschenk. Het Engelse woord tip is eigenlijk een afkorting van ‘to insure promptness‘, wat zoiets betekent als: verzekerd zijn van een goede service.

Er valt volgens Van Leggelo dan ook best wat voor te zeggen om van te voren de fooi te geven aan de taxichauffeur of het kamermeisje.

“Dan kweek je natuurlijk wel een beetje goodwill.”

4. Pinnen? Denk aan de fooi

De opkomst van elektronisch betalen zou er toe geleid hebben dat mensen minder fooi geven. Lennert Rietveld van Van Spronsen & Partners, het adviesbureau voor de horeca: “Vaak als je iets extra’s wilt pinnen, heeft het personeel het bedrag van de rekening al ingetoetst en denk je laat maar.” Dat doen ze in Oostenrijk dan slimmer, daar beginnen obers zelfs met het vragen en intoetsen van de fooi als je gaat pinnen.

Het omgekeerde is echter ook waar, vertelt Zinzi Rullens, die bij het in Amsterdam-Oost populaire café Maxwell werkt.

“Als mensen pinnen doen ze er vaak wat meer bij, omdat het ook zo lullig is om er een heel klein bedrag bij te pinnen.”

Wat geef je wie, wanneer en hoe?

  • Restaurants: tussen de 5 en 10 procent afhankelijk van de service. Reken je af met een creditcard? Soms kan je het apart op de rekening zetten. Zo niet, geef het dan apart.
  • Cafés: bedrag afronden naar boven, maar als het onder de 20 cent is, kan het weer beledigend overkomen.
  • Hotels: was het een schone kamer, was het personeel vriendelijk en behulpzaam? Tussen de 2 en 10 euro is redelijk bij het afrekenen of bij de betaling van te voren. Of laat het op de kamer achter.
  • Bagagedragers: per keer een halve of hele euro.
  • Taxichauffeurs: ben je veilig aangekomen en was het een prettig ritje? Rond het bedrag naar boven af, maar wel met meer dan een euro.
  • Gidsen, bewakers op parkeerplaatsen en pompbedienden: komt in Nederland nauwelijks meer voor. In het buitenland: geef ze ongeveer een halve of hele euro.
  • Kappers: in het verleden werd dit nog wel gedaan, maar kapperstarieven zijn de laatste jaren zo gestegen dat dit niet meer hoeft.
  • Krantenbezorger: een uitstervend ras, maar wel een dat slecht betaald wordt. Bij de nieuwjaarswens is het echt fatsoenlijk om hem of haar minstens een euro te geven.

En wat geef je in andere landen?