Door het mijnenveld

In juli en augustus springen de zomerschaaktoernooien uit de grond. In Amsterdam hadden we het Science Park Amsterdam Open, er was een sterk open toernooi in Leiden en afgelopen donderdag werd het NK Open in Dieren gewonnen door Dimitri Reinderman. Deze zaterdagavond begint het Hogeschool Zeeland toernooi in Vlissingen, waarschijnlijk het sterkste open toernooi in Nederland. Als u nu in de trein springt kunt u misschien nog mee doen, als er nog plaats is.

Over een van die toernooien had ik iets willen schrijven, maar er kwam iets tussen; een prachtpartij uit Biel, tussen de Tsjech David Navara en de Pool Radoslaw Wojtaszek.

Een winnende wandelkoning is altijd mooi. De koning loopt door het vrije veld terwijl granaten voor en achter hem inslaan, en dan komt hij triomferend aan de overkant. Wat de partij van Navara nog mooier maakte, was dat de buit nog lang niet binnen was toen zijn koning aan de overkant was. Later moest die weer teruglopen om een vrijpion van Wojtasjzek te stoppen.

Navara vergeleek de koningsmars naar de uiterste bovenhoek en toen weer terug, met iemand die in een hoekje van een winkel iets van zijn gading denkt te vinden, maar dan teleurgesteld op zijn schreden terugkeert. „Misschien was er onder het socialisme nog wel iets te vinden geweest”, zei hij voor de grap.

Door de twitterende schaakgemeente, die bijna altijd beschaafd en vriendelijk is, werd zijn partij hoog geprezen. Er werden andere partijen uit de schaakgeschiedenis aangehaald die ook erg mooi waren, maar toch niet zo mooi als deze, en er was zelfs sprake van ‘de koningsmars van de eeuw’. Nigel Short schreef tijdens de partij, misschien denkend aan een beroemde scène uit de film When Harry Met Sally : „Ik weet niet wat David Navara rookt, maar ik wil er ook wat van.”

David Navara - Radoslaw Wojtaszek, Biel 2015

1. e4 c5 2. Pf3 d6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 Pf6 5. Pc3 a6 6. Le3 e5 7. Pb3 Le6 8. h3 Le7 9. g4 d5 10. exd5 Pxd5 11. Lg2 Pxe3 12. Dxd8+ Lxd8 13. fxe3 Lh4+ 14. Kf1 Pc6 15. Pc5 Lc4+ 16. Kg1 0-0-0 17. b3 Zwart zou heel goed staan als zijn loper geen problemen had. 17...Lg5 18. Te1 Lh4 19. Tb1 Veel later blijkt dit het goede veld voor de toren. 19...Lg5 20. Kf2 Lh4+ 21. Kf3 Geen remise door zetherhaling. 21...e4+ 22. Kf4 Dit lijkt het begin van een dodenrit, maar Navara had bij zijn voorbereiding gezien dat hij niet mat zou gaan. 22...g5+ 23. Kf5 The8 24. Thd1 Te5+ 25. Kf6 Tg8 26. bxc4 Dit was de eerste zet waar Navara even over nadacht. 26...Tg6+ 27. Kxf7 Te7+ 28. Kf8 Tf6+ Zwart had remise met 28...Teg7, want als wit eeuwig schaak verhindert met 29. Tf1 volgt 29...Tg8+ 30. Kf7 Pd8+ 31. Ke7 Lg3 en wit gaat mat. 29. Kg8 Tg6+ 30. Kh8

Zie diagram

Veilig aan de overkant. 30...Tf6 Hier lijkt 30...Lg3 sterk, maar na 31. Td5 Le5+ 32. Txe5 Pxe5 33. Txb7 wint wit. 31. Tf1 Lf2 32. Txf2 Txf2 33. Tf1 Txg2 Beter is eerst 33...Te8+, waarna wits voordeel klein is. 34. Tf8+ Kc7 35. Pd5+ Dit ligt voor de hand, maar 35. P5xe4 gaf groter voordeel. 35...Kd6 36. Pxe7 Kxc5 37. Tf5+ Kxc4 38. Pxc6 bxc6 39. Txg5 Zwart kan dit eindspel remise houden, het best met 39...Txc2, maar de stelling is zo moeilijk dat beide partijen in het vervolg fouten maken. 39...Tg3 40. h4 h6 41. Tg6 Txe3 42. Kg7 Tg3 43. Kxh6 e3 44. Kg5 Kd5 Nu is zwart verloren. 44...Kc3 was de laatste kans op remise. 45. Kf4 Th3 46. h5 c5 47. Tg5+ Kd4 48. Te5 Zwart gaf op.