De man die fictie in realiteit kan veranderen

Je kent John Green (37) als schrijver van The Fault in Our Stars. Maar de Amerikaan is veel meer dan dat. Maak kennis met een vlogger, voetbaltycoon en wereldverbeteraar.

Foto Jonathan Brady/PA Wire

De schrijver

Ja, John Green is de schrijver van The Fault in Our Stars, het boek dat iedere tiener kent. Ofwel omdat hij of zij het heeft gelezen, ofwel omdat hij of zij vorig jaar de verfilming heeft gezien, ofwel omdat iedereen rondom hem of haar het erover heeft. Maar The Fault in Our Stars was zijn vierde boek. Zijn doorbraakboek, bovendien, maar sindsdien stegen ook zijn eerdere boeken naar de top van de bestsellerlijsten. Bijvoorbeeld Paper Towns – de verfilming draait sinds donderdag in de bioscoop.

Dat boek schreef hij direct vóór The Fault in Our Stars en geldt als vintage-John Green. Het leek in grote lijnen op alle eerdere boeken die hij schreef: die gingen telkens over een wat nerdy, doorsnee jongen van een jaar of zestien, die zwaar onder de indruk raakt van een ongrijpbaar, onbereikbaar, geweldig meisje. Echt een tienerverhaal dus, met jongvolwassenenromantiek, een highschool en een roadtrip. Maar wat Green groot en populair maakte is de mix van die elementen met intelligentie en diepgang: de personages stellen volwassen, existentiële vragen, putten betekenis uit slimme metaforen en worden door de schrijver niet afgescheept met een al te simpele hapklare oplossing. Daarmee liep Green voor de troepen uit als young adult-schrijver: het genre van de intelligente romantiek groeide met hem op en floreert inmiddels.

De fictieverwezenlijker

Ooit bestond het dorp Agloe, New York, niet. Terwijl het wél op de landkaart stond. Het was een ‘paper town’, een truc van cartografen om de schending van hun auteursrechten te ontdekken. Als een verzonnen dorp als Agloe zou opduiken op een concurrerende kaart, wisten ze zeker dat er plagiaat gepleegd was. Onlangs dook Agloe op een kaart op, maar kaartenmaker Rand McNally beweerde dat het inmiddels bestáát. Dat komt door de fans.

Pubers staan natuurlijk bekend om de vurigheid waarmee ze fan kunnen zijn, en de Green-fans trokken massaal naar de vermeende locatie van Agloe, New York. Zo massaal, dat de fictie van Agloe werkelijkheid werd. Dat past overigens helemaal bij wat Green in zijn fictie propageert: dat een verzonnen verhaal, ook al is het verzonnen, iets echts teweeg kan brengen.

De YouTube-pionier

Green is meer dan schrijver. Hij is bijvoorbeeld ook de broer van Hank – en dat is van belang. Acht jaar geleden, op 1 januari, begon hij samen met Hank het YouTube-kanaal Brotherhood 2.0, waarop ze om de dag een video plaatsten. Zodat de twee broers, die in verschillende uithoeken van de VS woonden, elkaar weer eens spraken – en ondertussen leerden ze hoe je goede YouTube-video’s maakt, in een tijd dat dat nog onontgonnen terrein was.

Die filmpjes bleken ook leuk om te zien voor niet-familieleden, en de kijkcijfers groeiden en groeiden: inmiddels zijn er 2,6 miljoen mensen geabonneerd op de filmpjes van John en Hank. Bovendien werden de broers de bedenkers van het jaarlijkse congres VidCon, hét wereldwijde evenement voor (aspirant-)videobloggers Het Vlogbrothers-kanaal staat in de toptien van best bekeken YouTube-kanalen. Een van de populairste filmpjes gaat over het liefdesleven van giraffes, een andere over de vraag waarom de zorgkosten in de VS zo hoog zijn.

De geschiedenisleraar

En het bleef niet bij Vlogbrothers. Inmiddels hebben John en Hank meerdere kanalen opgericht, waarvan de meeste het camcorderamateurisme uit de begindagen lang achter zich hebben gelaten. Een van de belangrijkste is CrashCourse, een educatief kanaal dat zijn gelijke niet kent. Het begon met John, die een spoedcursus wereldgeschiedenis schreef en presenteerde. In razend tempo verteld, zoals alle Green-producties geen overbodige stiltes laten vallen, met mooie graphics, én met een aantrekkelijke mix van feitelijke informatie, leuke weetjes en running gags.

Zo ontpopte John zich voor veel Amerikaanse schoolkinderen als de ideale geschiedenisleraar. En Hank maakte ondertussen SciShow, over wetenschappelijke onderwerpen. Er zijn inmiddels talloze spin-offs, die allang niet meer allemaal door Hank en John gemaakt of gepresenteerd worden, met uiteenlopende onderwerpen van psychologie tot astronomie en economie.

De wereldverbeteraar

Hun YouTube-imperium werd zo groot dat John en Hank dachten: daar kunnen we méér mee. Zo lanceerden ze in 2007 het jaarlijkse eindejaarsevenement Project for Awesome, dat zich inzette voor liefdadigheid in de breedste zin van het woord. In het jargon van de online gemeenschap die er rond de vlogbroers ontstond: het doel was „decreasing world suck”. Het middel: allemaal YouTubers maakten filmpjes over hun favoriete liefdadigheidsinstelling. Ook dat groeide en groeide: vorig jaar haalde het Project for Awesome 1,2 miljoen dollar op. Zo groeiden Hank en John ook uit tot wereldverbeteraars. John zette zich al eerder in voor de microkredietwerver Kiva en werd door Bill Gates uitgenodigd om mee te werken aan een Ethiopisch drinkwaterproject.

De voetbaltycoon

De gebroeders Green doen dus goede dingen, maar ook gewoon lollige dingen – die je uit de hand gelopen liefhebberijen zou kunnen noemen. John is groot fan van voetbal – niet om zelf te doen, maar wel om naar te kijken en om uren aan te besteden door het spelen van de game FIFA. (Daarvan maakte hij dan weer YouTube-filmpjes.) In dat spel was hij de manager van het fictieve elftal Swindon Town Swoodilypoopers en ging hij zich interesseren voor Engels voetbal. Zo hoorde hij het buitengewone verhaal van AFC Wimbledon, een niet-fictieve club die door fans werd opgericht en inmiddels een redelijk succesvolle profclub is. Binnen een paar jaar was die doorgedrongen tot de vierde divisie. Maar erg professioneel was het nog niet: de financiën waren bijvoorbeeld een probleem. Daarom besloot John om de advertentie-inkomsten van zijn FIFA-filmpjes te doneren aan AFC Wimbledon, en dat vond zijn online gemeenschap awesome. Inmiddels is die gemeenschap – Nerdfighteria – een van de shirtsponsors van de Engelse club, en John Green dus een soort voetbaltycoon.

De casting director?

Deze week veranderde John Green zijn Twitterprofiel in: ‘I am an author, a vlogbrother, and a person who does not cast movies.’ Dat laatste is een grapje, maar ook bittere ernst: hij werd naar eigen zeggen gek van alle fans die wel een rol wil vertolken in een van zijn toekomstige boekverfilmingen. Want ook zijn debuutroman Looking for Alaska (vertaald als Het Grote Misschien) wordt verfilmd. Maar Green moest toegeven dat hij over de casting van zijn films écht geen beslissingen neemt. Dat zijn macht ook ergens ophield. Maar niemand gelooft hem.