Hier klinkt steun voor Erdogan

Nederlandse Turken begrijpen wel dat premier Erdogan de Koerdische PKK aanpakt.

Kadir Koç is pasgeleden 38 geworden, daarom levert hij zijn Turkse paspoort in. Koç had zijn dienstplicht al moeten volbrengen, of om uitstel moeten vragen. Nu moet Koç kiezen: dat paspoort inleveren of zesduizend euro betalen aan Turkije. Zoveel geld heeft hij niet.

Het doet pijn, vertelt hij terwijl hij voor de deur van het Turkse consulaat in Deventer op goedkeuring wacht. „Ik houd meer van mijn Turkse identiteit dan van mijn Nederlandse.” Koç ervaart die betrokkenheid bij het land waar zijn ouders zijn geboren de laatste tijd heviger vanwege de onrust in Turkije.

Het gevoel van heimwee en verbondenheid wordt voor veel andere Nederlandse Turken in Deventer versterkt nu het land waar ze zo graag op vakantie gaan het moeilijk heeft. Zal Turkije straks nog hetzelfde zijn?

Premier Erdogan ging de afgelopen week in de aanval tegen IS en ook tegen Koerdische ‘terroristen’. De Nederlandse Rijksoverheid paste het reisadvies aan: ‘De veiligheidssituatie is verslechterd. Wees in het hele land voorzichtig’.

De meeste bezoekers van het consulaat staan achter Erdogans beslissingen. Ze begrijpen dat hij IS aanvalt, maar vinden het vooral goed dat hij ‘eindelijk’ de ‘Koerdische rebellen’ aanpakt. De steun voor Erdogan bleek ook al toen in juni gestemd werd voor de Turkse verkiezingen en zijn conservatieve partij AKP onder Nederlandse Turken ruim 60 procent van de stemmen kreeg.

Yasin Sencan (29) drinkt buiten een blikje Red Bull, hij wacht tot het paspoort van een familielid wordt verlengd. Turkije, de Koerdische PKK en Erdogan: dat is waar veel gesprekken die hij met vrienden en familie voert nu over gaan. Ook hij steunt Erdogan. „Daar in de bergen bij de grens zitten criminelen. Het gaat ze om geld. En het is goed dat ze nu worden aangevallen.” Hij heeft het vooral over „terroristen van de PKK”.

De NAVO moet Turkije écht gaan helpen, vinden veel bezoekers – dat de NAVO deze week steun heeft uitgesproken vinden de meesten maar halfbakken.

Terroristen/vrijheidsstrijders

Bij het consulaat in Deventer komen Nederlandse Turken langs die in de regio wonen – hier in Oost-Nederland kwamen in de afgelopen decennia veel gastarbeiders terecht. Onder hen ook Koerden, die misschien wel in Turkije geboren zijn, maar zich niet per se van Turkse komaf voelen.

Het exacte aantal Koerden in Nederland is onbekend. Turkse Koerden worden in de statistieken van het CBS als ‘Turken’ geregistreerd. Er zijn ook Irakese, Iraanse, Russische en Syrische Koerden. De Federatie Koerden in Nederland schat in dat er 100.000 Koerden in ons land wonen, van wie het grootste deel afkomstig uit Turkije. Veel Koerden zelf zouden zeggen: uit Noord-Koerdistan. Er zijn bijna 250.000 Nederlandse Turken.

Terwijl de NAVO de nadruk legt op de strijd tegen IS, gaat het bij de Nederlandse Turken in Deventer vooral over de strijd tegen Koerden in het grensgebied. Daar zitten volgens veel Nederlandse Turken terroristen of rebellen, terwijl veel Koerden zeggen dat er juist ‘vrijheidsstrijders’ of ‘onschuldigen’ worden aangevallen. Op dit punt staan veel Nederlandse Koerden lijnrecht tegenover de Nederlandse Turken. „Wat voor de één rebellen zijn, zijn voor de ander vrijheidsstrijders”, zegt een Koerd die niet met zijn naam in de krant wil.

Sommige Nederlandse Koerden vinden dat wat een deel van de Koerden misschien fout doet, door Erdogan wordt gebruikt om de pijlen op de hele Koerdische gemeenschap te richten. „Wij betwijfelen ten zeerste of IS wel echt wordt aangevallen”, zegt Nurettin Altundal, bestuurder van een organisatie voor Nederlandse Turken die ook steun betuigt aan Koerden. Morgen is in Den Haag een demonstratie tegen de koers van Turkije. Ook Koerdische organisaties demonstreren de komende tijd.

De theorie van verschillende Koerdische organisaties in Nederland is dat Erdogan probeert om het vertrouwen in de Turkse politieke partij HDP te temperen; de pro-Koerdische partij kreeg bij de verkiezingen in juni veel stemmen. De Turkse justitie maakte gisteren bekend dat ze onderzoek doet naar Selahattin Demirtas, de leider van HDP. Hij zou vorig jaar demonstranten hebben bewapend en bevolkingsgroepen tegen elkaar hebben opgezet.

Nederlandse Koerden en Turken zijn het over één ding wel eens – in Deventer dan, over het algemeen. Ze denken dat het conflict zal escaleren. „Ik ben bang dat wat in Turkije gebeurt, wordt geïmporteerd naar Nederland”, zegt Mustafa Ayranci, voorzitter van een Turkse arbeidersvereniging. Dat Nederlandse Turken en Koerden bijvoorbeeld de strijd aangaan met elkaar. Zoals dat in de afgelopen decennia eerder gebeurde, toen in Nederland Koerdische culturele centra en moskeeën in brand werden gestoken.

Iedereen heeft andere angsten als het om Turkije gaat. Wat als de PKK meer aanslagen pleegt? Wat als IS het land binnendringt? Wat als er een burgeroorlog ontstaat? „De vijand is overal”, zegt Koç.