Hier klinkt steun voor Erdogan

Nederlandse Turken begrijpen wel dat premier Erdogan de Koerdische PKK aanpakt.

Demonstratie tegen Islamitische Staat, vorig jaar oktober georganiseerd door linkse Koerden, op het Malieveld in Den Haag. Foto Bart Maat/ANP

Kadir Koç is pasgeleden 38 geworden, daarom levert hij zijn Turkse paspoort in. Koç had zijn dienstplicht al moeten volbrengen, of om uitstel moeten vragen. Nu moet Koç kiezen: inleveren of zesduizend euro betalen aan Turkije. Zoveel geld heeft hij niet.

Het doet pijn, vertelt hij terwijl hij voor de deur van het Turkse consulaat in Deventer op goedkeuring wacht. „Ik houd meer van mijn Turkse identiteit dan van mijn Nederlandse.” Koç ervaart die betrokkenheid bij het land waar zijn ouders zijn geboren nu heviger vanwege de onrust in Turkije.

Dat gevoel van verbondenheid wordt voor veel andere Nederlandse Turken in Deventer ook versterkt nu het land waar ze zo graag naartoe gaan het moeilijk heeft.

Premier Erdogan ging de afgelopen week in de aanval tegen Islamitische Staat en ook tegen Koerdische „terroristen”. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken paste het reisadvies aan: „De veiligheidssituatie is verslechterd. Wees in het hele land voorzichtig.”

De meeste bezoekers van het consulaat staan achter Erdogans beslissingen. Ze begrijpen dat hij IS aanvalt, maar vinden het vooral goed dat hij „eindelijk” de „Koerdische rebellen” aanpakt. De steun voor Erdogan bleek in juni al, toen zijn conservatieve partij AKP bij de verkiezingen onder Nederlandse Turken ruim 60 procent van de stemmen kreeg.

Yasin Sencan (29) drinkt buiten Red Bull. Ook hij steunt Erdogan. „In de bergen bij de grens zitten criminelen. Het gaat ze om geld. Het is goed dat ze nu worden aangevallen.” Hij heeft het vooral over „terroristen van de PKK”.

Terroristen/vrijheidsstrijders

Bij het consulaat in Deventer komen Nederlandse Turken langs die in de regio wonen. Onder hen ook Koerden, die weliswaar in Turkije geboren zijn, maar zich niet per se van Turks voelen.

Het exacte aantal Koerden in Nederland is onbekend. Turkse Koerden worden bij het CBS als Turken geregistreerd. Er zijn ook Iraakse, Iraanse, Russische en Syrische Koerden. De Federatie Koerden in Nederland schat dat er 100.000 Koerden in Nederland wonen, het grootste deel afkomstig uit Turkije. Veel Koerden zelf zouden zeggen: uit Noord-Koerdistan. Er zijn in totaal bijna 400.000 Nederlanders van Turkse komaf.

Terwijl de NAVO de nadruk legt op de strijd tegen IS, gaat het bij de Nederlandse Turken in Deventer vooral over de strijd tegen Koerden in het grensgebied. Daar zitten volgens veel Nederlandse Turken terroristen of rebellen, terwijl veel Koerden zeggen dat er juist vrijheidsstrijders of onschuldigen worden aangevallen. Op dit punt staan veel Nederlandse Koerden lijnrecht tegenover de Nederlandse Turken. „Wat voor de één rebellen zijn, zijn voor de ander vrijheidsstrijders”, zegt een Koerd die niet met zijn naam in de krant wil.

Sommige Nederlandse Koerden vinden dat wat een deel van de Koerden misschien fout doet, door Erdogan wordt gebruikt om de pijlen op de hele Koerdische gemeenschap te richten. „Wij betwijfelen zeer of IS wel echt wordt aangevallen”, zegt Nurettin Altundal, bestuurder van een organisatie voor Nederlandse Turken die de Koerden ook steunt. Morgen is in Den Haag een demonstratie tegen de koers van Turkije. Ook Koerdische organisaties demonstreren de komende tijd.

De theorie van verschillende Koerdische organisaties in Nederland is dat Erdogan probeert om het vertrouwen in de Turkse politieke partij HDP te temperen; de pro-Koerdische partij kreeg bij de verkiezingen in juni veel stemmen.

Nederlandse Koerden en Turken zijn het over één ding wel eens – in Deventer dan. Ze denken dat het conflict zal escaleren. „Ik ben bang dat wat in Turkije gebeurt, wordt geïmporteerd naar Nederland”, zegt Mustafa Ayranci, voorzitter van een Turkse arbeidersvereniging. Dat Nederlandse Turken en Koerden bijvoorbeeld de strijd aangaan met elkaar. Zoals dat in de afgelopen decennia eerder gebeurde, toen in Nederland Koerdische culturele centra en moskeeën in brand werden gestoken.

Iedereen heeft andere angsten als het om Turkije gaat. Wat als de PKK meer aanslagen pleegt? Wat als IS het land binnendringt? Wat als er een burgeroorlog ontstaat? „De vijand is overal”, zegt Koç.