Placebospuit werkt beter dan placebopil

Als je denkt dat het werkt, dan werkt het ook. Dat is het principe van een placebomedicijn. Maar sommige placebo’s werken beter dan andere, bij dezelfde aandoening. Dat ontdekten Amerikaanse onderzoekers (Annals of Internal Medicine, 28 juli). Ze zetten 149 wetenschappelijke studies op een rij waarin de werking van een medicijn tegen artrose in de knie werd vergeleken met die van een placebo. In gevallen waarin het ging om hetzelfde medicijn, konden ze de werking van verschillende placebo’s met elkaar vergelijken.

Bij studies naar knie-artrose zijn drie placebo’s gebruikelijk: een injectie met een zoutoplossing in het kniegewricht, een zalf die op de knie wordt gesmeerd, en het slikken van een pil. Let wel: allemaal zonder medicijn erin. Je zou denken dat een pil meer indruk maakt dan een zalf. Maar nee. De pil werkt het minst goed. De injectie en de zalf scoren allebei even goed.

Deze uitkomst is belangrijk, aldus de auteurs, omdat alle medicijnstudies placebo’s gebruiken. Uiteindelijk rapporteren die studies dan de relatieve werkzaamheid van het medicijn: hoeveel werkt het medicijn beter dan een placebo? Als het blijkbaar uitmaakt welk placebo je gebruikt, dan is het hoog tijd dat daar heldere afspraken over komen.