Vaccin tegen MERS-virus werkt al bij apen

Er is goed nieuws in de strijd tegen de nieuwe ziekte MERS. Er is een vaccin op komst en er zijn antilichamen geïsoleerd.

Zuid-Koraans huwelijk, vorige maand, op het hoogtepunt van de angst voor MERS. Foto AFP

Er is een vaccin ontwikkeld tegen de gevaarlijke virusziekte MERS. Amerikaanse onderzoekers hebben het vaccin succesvol getest bij muizen en bij apen. Dit is een belangrijke eerste stap naar een vaccin voor mensen. Dat schrijven ze deze week in het tijdschrift Nature Communications (28 juli).

MERS staat voor Middle East Respiratory Syndrome. Het is een virusziekte die koorts en ademhalingsproblemen veroorzaakt. Er bestaat nog geen vaccin of behandeling voor. Vooral het succes bij de apen is hoopgevend, aldus de onderzoekers, omdat hun immuunsysteem sterk op dat van mensen lijkt. Maar in de natuur worden apen wel veel minder ziek van MERS dan mensen.

Toevallig beschrijft een ander onderzoeksteam deze week in PNAS een mooie aanvullende studie. Menselijke antistoffen tegen MERS, geïsoleerd uit genezen patiënten, bleken muizen te beschermen tegen MERS – zowel voor als na besmetting. En de onderzoekers wisten deze antistoffen ook zelf in het lab te maken.

Het MERS-virus dook voor het eerst op in september 2012. Sindsdien zijn er wereldwijd ruim 1.300 mensen ziek van geworden, vooral in het Midden-Oosten. Onlangs was er een uitbraak in Zuid-Korea die veel paniek veroorzaakte. Oorzaak was één reiziger uit het Midden-Oosten.

Wereldwijd zijn er ten minste 479 mensen aan MERS overleden. Twee Nederlandse reizigers kwamen in mei 2014 besmet terug uit Saoedi-Arabië, maar zij herstelden en besmetten geen andere mensen. MERS is niet erg besmettelijk tussen mensen. MERS krijgen mensen waarschijnlijk vooral van dieren. Maar hoe precies, is nog onbekend. Het virus is tot nu toe alleen aangetroffen bij dromedarissen.

Het MERS-virus is verwant aan het virus dat SARS veroorzaakt: severe acute respiratory syndrome. Dat virus wordt wél gemakkelijk van mens op mens overgedragen. Het SARS-virus zorgde in 2003 voor een wereldwijde epidemie, met meer dan 8.000 besmettingen en ruim 700 doden – en grote angst op luchthavens. Sinds die uitbraak lijkt SARS verdwenen te zijn.