Column

Liever zelf terugpeddelen dan de reddingsbrigade bellen

Comazuipers laten meebetalen aan de ziekenhuisrekening? Niet doen, betoogt Christiaan Weijts. De nadelige effecten daarvan wegen niet op tegen de voordelen.

Bij Sicilië is dit weekend een Nederlander van zee gered nadat hij met een gehuurde boot was gaan varen en niet terugkwam. Ze vonden hem na een nachtelijke zoekactie. Meneer was vergeten om voldoende brandstof te tanken. De Italianen willen de kosten van de reddingsoperatie nu op de man verhalen.

In al z’n eenvoud is dit komkommernieuwtje een prachtige metafoor, voor de redding van de Grieken, maar ook voor de redding van comazuipers en rokers. Een oude discussie vlamt weer even op nadat het CBS gisteren de uitkomst van een enquête publiceerde: 80 procent van de Nederlandse vindt dat comazuipers zelf een deel van de ziekenhuisrekening moet betalen.

Hoe solidair moeten we zijn met degenen die vermijdbare fouten maken?

Gaan we wintersporters dan ook laten meebetalen aan hun gipsvluchten? Al die botbreuken zijn toch te vermijden? Gaan we na een val in de badkamer controleren of er wel deugdelijk antislipmatje in de kuip lag? De crux van het comazuipen is dat het jongeren zijn die net leren drinken, hun grenzen nog niet kennen en bovendien slecht tegen drank kunnen. Wie heeft er gefaald als zij in het ziekenhuis belanden? Zij, of wij, de ouders, de samenleving? Mij lijkt dat de samenleving als geheel ziek is, en dat die ziekte uit zich in comazuipende jongeren en kettingrokende ouderen.

Los van die principes is er ook een praktische kant. Bewíjs maar eens dat de brandstofmeter niet tijdelijk defect was. Bewíjs maar eens dat ik mijn tanden niet genoeg heb geflost en daarom een kunstgebit nodig heb. Bewíjs maar dat jij er zelf voor koos om teveel zuipen, en je niet zwichtte voor de druk van je peer group.

Rondom de gezondheidszorg koekt op die manier een gigantische laag juridisering aan, waarvan de kosten voor de samenleving weleens hoger zouden kunnen zijn dan wanneer we de stommiteiten van anderen maar voor lief nemen.

Straks besluit zo’n groepje jonge drinkers om toch maar geen ambulance te bellen voor hun gevloerde vriendinnetje, uit angst voor die hoge kosten, en dan is de ellende niet te overzien. Straks gaan we liever zelf proberen terug te peddelen dan de reddingsbrigade te bellen.

Nog een onwenselijk effect van verplicht meebetalen: voordeliger gezondheidszorg voor hoger opgeleiden, die slim genoeg zijn om voldoende brandstof te tanken, dan voor lager opgeleiden, die immers een ongezondere levensstijl hebben.

Zou tachtig procent van Nederland nog steeds ‘eigen schuld dikke bult’ roepen als ze de consequenties zouden ervaren? Een hogere verzekeringspremie voor armeren dan voor rijkeren.

Als uit deze CBS-enquête iets is te concluderen dan is het volk blij mag zijn dat het gezondheidsstelsel niet ingericht wordt op basis van de wil van het volk.