Isolement baart Poetin vooralsnog geen zorgen

Rusland stond geïsoleerd in de V-raad. Maar het Kremlin denkt onder gewone EU-burgers wel steun te hebben.

Rusland staat alleen. De enige die gisteren in de Veiligheidsraad tegen een VN-tribunaal stemde, was de Russische ambassadeur Vitali Tsjoerkin. Zelfs trouwe bondgenoot Venezuela, een van de weinige staten die de afscheiding van de Georgische deelstaatjes Zuid-Ossetië en Abchazië hebben erkend, onthield zich van stemming, net zoals China en Angola.

Dat elf landen in de Veiligheidsraad voor een tribunaal stemden, was ook een tegenvaller voor Moskou. Aan de vooravond van de zitting van de raad zei Tsjoerkin nog hoop te hebben dat een Russisch veto niet nodig zou zijn, omdat de Maleisische resolutie door een gewone gekwalificeerde minderheid zou kunnen worden afgewezen.

Dit isolement baart het Kremlin vooralsnog geen zorgen. Weliswaar heeft Rusland op staatsniveau weinig medestanders, de politieke top in Moskou gaat er niettemin van uit dat het de spreekbuis kan zijn van grote groepen burgers, vooral in Europa.

In een interview met de Izvestija zei Doemavoorzitter Sergej Narysjkin vandaag dat de Europese regeringen niet de „werkelijke stemming in de maatschappij” vertolken. „In feite hebben wij bondgenoten in Europa, zelfs in die landen waar de regering openlijk Russofobe propaganda bedrijft. Als de landen van de EU zelfstandig zouden kunnen beslissen over sancties zou het plaatje er anders uitzien”, zei Narysjkin. De parlementsvoorzitter hoort tot de top-vijf van de politieke hiërarchie in Rusland.

Terwijl Narysjkin de krant Izvestija te woord stond, werd bekend dat ook een aantal niet-EU-leden zich intussen bij de sancties tegen Rusland hebben aangesloten. Behalve de oude Sovjetrepublieken Oekraïne en Georgië, hebben nu ook Noorwegen, IJsland, Montenegro, Albanië en Liechtenstein zich achter sancties geschaard.

Op haar beurt heeft de regering in Moskou de Russische represailles aangescherpt. President Poetin tekende gisteren een oekaze om Europese voedselwaren die door de mazen van de tegenmaatregelen zijn heen geglipt en toch op de Russische markt terecht zijn gekomen, ‘door te draaien’. Alle westerse spullen die „illegaal in Rusland zijn terechtgekomen worden ter plekke vernietigd”, aldus minister Aleksandr Tkatsjov van Landbouw.

Deze tegenmaatregelen zijn niet zonder risico. Mede door de dalende olieprijs staat de roebel weer onder druk. De munt stond vandaag vandaag op het laagste niveau sinds maart. De Centrale Bank heeft de aankoop van vreemde valuta opgeschort.

Welke vervolgstrategie het Kremlin heeft om een politiek en economisch isolement ten opzichte van Europa en Amerika te doorbreken, is niet helder. In Moskou werd vanochtend amper gereageerd op de mogelijke gevolgen van het veto in de Veiligheidsraad.

Gisteren presenteerden enkele massamedia wel weer nieuwe versies van de mogelijke oorzaken van de crash met de MH17. Het kanaal Life News, dat nauwe banden onderhoudt met de staatsveiligheidsdienst FSB, kwam met een bericht dat de ramp zou kunnen zijn veroorzaakt door een bomexplosie in het vliegtuig zelf.

Ambassadeur Tsjoerkin ging niet in op deze en andere Russische versies over de toedracht van de ramp. De Russische gezant bij de Veiligheidsraad uitte alleen twijfel over het internationale onderzoeksteam, dat onder leiding van Nederland aan een eerste rapportage werkt. Volgens Tsjoerkin probeert Nederland zoveel mogelijk informatie uit Rusland te negeren en experts buiten de deur te houden.

In zijn stemverklaring voor de Veiligheidsraad trok hij fel van leer tegen de Oekraïense minister Pavel Klimkin van Buitenlandse Zaken.

In een emotionele aanklacht verweet Tsjoerkin de Oekraïner dat Kiev het luchtruim boven de Donbas niet had gesloten voor burgerluchtvaart en dus zelf primair schuldig is.