‘In 204 dagen hebben er 204 massale schietpartijen plaatsgevonden in de VS’

Meldden meerdere Amerikaanse media afgelopen week

illustratie Jet Peters

De aanleiding

America. The land of the free and the home of the brave. Maar ook het land van wapenbezit. Een rapport, opgesteld door de Congressional Research Service, schatte dat er in 2009 ongeveer 310 miljoen wapens in handen van burgers waren: 114 miljoen handwapens, 110 miljoen geweren en 86 miljoen shotguns.

Het wapenbezit zorgt volgens meerdere Amerikaanse media voor steeds maar weer dezelfde nieuwskoppen. Schietpartijen komen steeds vaker voor en de omstandigheden zijn vaak hetzelfde. „We kijken er niet meer van op”, concludeert The Washington Post.

Massale schietpartijen behoren tot de dagelijkse gang van zaken. Gemiddeld althans. Want, zo schrijven Amerikaanse media: in de eerste 204 dagen van 2015 hebben er 204 massale schietpartijen plaatsgevonden in de Verenigde Staten. Door de frequentie van de schietincidenten vraagt nieuwssite Vox zich af of het een „epidemie” is.

Wij checkten: in 204 dagen hebben er 204 massale schietpartijen plaatsgevonden in de VS.

Waar is het op gebaseerd?

De statistieken komen van de website Mass Shooting Tracker, een crowdsourced project. Op de website zijn, volgens de makers, alle massale schietpartijen in de VS te vinden sinds 2013. Bij elke schietpartij wordt vermeld hoeveel mensen er gewond zijn geraakt en hoeveel mensen er om zijn gekomen.

In 2013 waren er volgens de website 363 massale schietpartijen, in 2014 283 en in de eerste 204 dagen van 2015 204.

De website haalt de informatie uit FBI- en mediaberichten. De informatie wordt aangedragen door ‘sympathisanten’. De informatie wordt vervolgens gecheckt door de beheerders, die lid zijn van een anti-wapenbeweging.

En, klopt het?

We gaan op zoek naar andere initiatieven en organisaties die massale schietpartijen bijhouden. Hoe registreren zij die?

Nieuwsmagazine en -site Mother Jones heeft alle massale schietpartijen sinds 1982 geïnventariseerd. Dit hebben zij, net als de Tracker, gedaan aan de hand van FBI- en mediaberichten. Volgens die cijfers hebben er in 2015 tot nu toe twee massale schietpartijen plaatsgevonden. Op 16 juli bij een militair rekruteringscentrum in Chattanooga (vijf doden, twee gewonden) en op 17 juni in Charleston in een kerk (negen doden, een gewonde). In 2013 registreerden het medium vijf mass shootings en in 2012 twee.

De Harvard School of Public Health deed onderzoek naar dit soort schietincidenten. Zij gebruikten onder andere de data van Mother Jones om hun analyse te doen. Zij kwamen ook op ongeveer dezelfde incidenten uit als Mother Jones.

Het is nogal een verschil: 204 massale schietincidenten of twee. Er blijkt, hoewel dezelfde terminologie gebruikt wordt, een definitieverschil te zijn. De data van Harvard en Mother Jones zijn verzameld aan de hand een definitie die de FBI tot 2013 gebruikte: schietincidenten moeten plaatsvinden in een openbare ruimte en er moeten vier of meer doden vallen. Schietincidenten die gang- of criminaliteit gerelateerd zijn en familiedrama’s worden niet meegerekend. Sinds 2013 is de definitie van een massale schietpartij: drie of meer doden.

De Mass Shooting Tracker gebruikt een bredere definitie. Een schietpartij is daar een massale schietpartij wanneer „vier of meer mensen neergeschoten worden in één gebeurtenis en een eventuele daaropvolgende gebeurtenis die eraan gerelateerd is”. Er hoeven dus geen doden te vallen. Ook worden schietincidenten niet uitgesloten omdat ze bijvoorbeeld in de criminele sfeer plaatsvinden.

Conclusie

Hebben er in de eerste 204 dagen van 2015 204 massale schietpartijen plaatsgevonden in de Verenigde staten? Volgens hun eigen definitie klopt de stelling. Volgens de officiële definitie, gehanteerd door de FBI, is de stelling echter onwaar. Dan zijn er tot op heden twee massale schietpartijen geweest in de VS.