Franse fabriek wil melkprijs bepalen

Boerenacties dwingen hogere melkprijs af, die op protesten van melkfabrieken stuit.

Nee, hij heeft nog niet op de barricades gestaan. „Gewoon doorwerken”, lacht Jean Roorda (47), melkveehouder in Normandië met wortels in Friesland. Zijn opa kwam naar Frankrijk om te boeren, zelf heeft hij nu een voor Franse begrippen fors bedrijf met 120 koeien.

En dat worden er meer, want aan de overkant van het weggetje heeft hij geïnvesteerd in een nieuwe stal die plaats biedt aan 200 dieren. „Ik wil wel een fatsoenlijk salaris”, zegt hij. En schaalvergroting is dan de oplossing.

Maar dat betekent niet dat hij zich geen zorgen maakt over de melkprijzen. In 2012 kreeg hij nog 38 cent per liter, in 2013 was dat 34 cent en vorig jaar kwam het op 32 cent, rekent hij voor. Dit jaar gingen de prijzen weer 2 cent naar beneden.

Na de eerste protestacties en interventie van de Franse minister van Landbouw, Stéphane Le Foll, beloofden de afnemers vorige week de Franse melkveehouders een ‘minimumprijs’ van 34 cent per liter te betalen. Die maatregel leidde tot protest uit Duitsland: producenten stuurden een brief naar de Europese Commissie over het onrechtmatig „voortrekken” van Franse boeren.

„Dit zijn allemaal crisismaatregelen”, zegt landbouwspecialist Christophe Lopez van adviesbureau Weave. De structurele Franse problemen worden er niet mee opgelost. „Iedereen wist dat na 31 maart de melkquota van de Europese Unie zouden verdwijnen. Landen als Duitsland en Nederland waren daar op voorbereid, wij lieten ons verrassen.”

Dat heeft, zeggen de vakbonden van boeren, vooral te maken met hoge Franse salarissen en de vele regeltjes. Dat beaamt boer Roorda. Het heeft hem twee jaar gekost om de administratie voor zijn nieuwe stal rond te krijgen, zegt hij.

Een deel van het probleem ligt bij de afnemers van de melk. Het Franse Lactalis is het grootste melkverwerkingsbedrijf ter wereld en is anders dan Nederlandse boeren gewend zijn geen coöperatie, maar een commerciële onderneming. In Frankrijk bestaan ook coöperaties (Sodiaal bijvoorbeeld), maar die spelen een minder grote rol.

Lactalis, bekend van onder andere de Camembert en boter van het merk Président, draaide in 2013 een omzet van 16 miljard euro. Terwijl coöperaties in principe de hele productie van de aangesloten boeren afnemen, sluit Lactalis langlopende contracten met, opnieuw, melkquota. Wie meer produceert, mag dat niet aan andere afnemers verkopen. „Dat is waardeloos”, zegt Roorda in Nederfrans met Fries accent.