Windows 8 is dood. Leve Windows 10

Vandaag verschijnt de nieuwe versie van Windows.

Illustratie Anne van Wieren Illustratie Anne van Wieren

De grazige weiden van Windows XP, wie is er niet groot geworden met die achtergrond op zijn bureaublad? De afgelopen jaren is Windows echter zo ingrijpend aangepast dat veel traditionele computergebruikers de weg kwijt raakten, met name in Windows 8. Dat besturingssysteem is ontwikkeld om ook bediend te kunnen worden met een aanraakscherm en kreeg daarom grote rechthoekige tegels en schermvullende apps, gepresenteerd in een nieuw startscherm. ‘Metro apps’ noemde Microsoft ze eerst. Daarna ‘modern apps’ en tenslotte gewoon maar Windows apps. Dat gegoochel met namen geeft aan hoe Microsoft zelf worstelde met de moderniseringsslag.

Na kritiek van vervreemde pc-gebruikers – ze misten hun oude startmenu linksonder in beeld – gaf Microsoft in Windows 8.1 meer aandacht aan het vertrouwde bureaublad. Pas in de nieuwe versie, Windows 10, heeft het softwarebedrijf de juiste mix gevonden tussen modern en traditioneel. De oplossing is verbazend simpel: de Windows-apps verschijnen nu linksonder in beeld, in een uitgebreide versie van het Startmenu.

Het is resultaat is een mix van de functies van Windows 7 en 8 en om afstand te nemen van de vorige versies heeft Microsoft deze editie maar ‘10’ gedoopt en geen ‘9’. Om te benadrukken dat alles weer bij het oude is (maar dan beter) kondigt Microsoft Windows 10 aan als the desktop you know and love.

Het afgelopen jaar kon je al gratis Windows 10 testen en het moet gezegd: dit is de beste versie van Windows tot nu toe. Een half jaar lang draaide Windows 10 probleemloos op twee testcomputers, compleet met alle tussentijdse upgrades en toevoegingen.

Voor Microsoft is de introductie van Windows 10 een belangrijke stap. Het softwarebedrijf staat onder druk omdat de vraag naar laptops en desktopcomputers sterk is gedaald. De meeste mensen grijpen naar een smartphone of tablet-pc en op die apparaten heeft Microsoft maar een klein marktaandeel – daar hebben Google Android en Apple iOS het voor het zeggen.

Windows 10 is vanaf deze week alleen beschikbaar op computers; de versies voor Windows Phone en andere apparaten komen pas dit najaar op de markt. Dit zijn de tien belangrijkste redenen om nu over te stappen op Windows 10.

1 De laatste Windowsversie

Vroeger was Windows een los product dat je installeerde via een duurbetaalde cd of dvd. Windows 10 is de laatste Windowsversie die je zult installeren: het besturingssysteem wordt een continue dienst die gekoppeld is aan je computer. ‘Windows as a service’ garandeert nieuwe functies en beveiligingsupgrades zolang je pc het blijft doen. In die tijd hoopt Microsoft je ook andere diensten te verkopen, zoals Office 360, online opslag in OneDrive of belminuten in Skype.

2 Het kost niets

Windows 10 is een gratis update voor Windows 7 en 8, dus ook als je net een nieuwe computer kocht waarop Windows 8.1 geïnstalleerd staat. Dat aanbod geldt één jaar. Windows lijkt je als consument niets te kosten, maar toch is het niet gratis. Als je een nieuwe pc koopt, betaalt de leverancier een licentie aan Microsoft. Zakelijke klanten betalen wel voor een upgrade. Gebruikers van een illegale Windowsversie kunnen ook upgraden, maar ze blijven een waarschuwing in beeld zien dat ze een illegale Windowsversie hebben.

3 Een betere start

Het startmenu is weer terug in Windows, maar de verdiensten van het aanraakscherm blijven bewaard. Programma’s nemen dus niet zonder je dat wilt opeens je scherm over. De live tiles (snelkoppelingen naar Windows-apps) blijven binnen het kader van de gewone desktop, tenzij je ervoor kiest ze full-screen te gebruiken in de tabletmodus. Je kunt programma’s aan het startmenu toevoegen met de optie ‘Pin to Start’.

4 Eén app voor alle apparaten

De moderne Windows-apps werken op alle apparaten die op Windows 10 draaien. Denk aan een versie van Buienradar of Netflix, net zoals die op je telefoon draait. Met deze universele apps hoopt Microsoft ontwikkelaars te stimuleren meer software voor Windows te schrijven. Typische desktopprogramma’s als Photoshop of complexe software om muziek of video’s te bewerken werken alleen op pc’s en tablets met een Intel-chip.

5 Cortana luistert naar je

Windows luistert naar je door middel van de persoonlijke assistent Cortana, die helpt bij zoekopdrachten en spraakcommando’s. Het is Microsofts antwoord op Apple Siri, Amazon Alexa en Google Now. In de testversie verstaat Cortana nog geen Nederlands, maar in het Engels werkt de opdracht ‘Hey Cortana’ prima. Cortana heeft een prominente positie op de taakbalk.

6 Een opgeruimd bureaublad

De desktop is aangenaam overzichtelijk, met een subtiele taakbalk en een Action Center met notificaties aan de rechterkant van het scherm. Programmavensters ‘plakken’ vanzelf aan de zijkant van het scherm en Windows verkenner onthoudt welke plekken van de pc je vaak bezoekt. Wisselen tussen programma’s en alternatieve bureaubladindelingen is makkelijker in Windows 10.

7 Een nieuwe browser

Microsoft bouwde een nieuwe browser, Edge, waarmee je makkelijk screenshots met aantekeningen kunt maken en versturen. Edge is sneller en veiliger dan good old Internet Explorer. Die zit nog wel verscholen in Windows 10, voor het geval je sites bezoekt waar Edge nog niet mee overweg kan.

8 Soepel met je telefoon

Het design van Windows 8 was afgekeken van Windows Phone, Microsofts besturingssysteem voor smartphones. De samenwerking tussen Windows 10 voor pc’s en telefoons loopt soepeler dan ooit. Alleen is onduidelijk in welke mate Microsoft smartphones blijft maken – de aankoop van Nokia was een fiasco en er zijn weinig grote telefoonmakers die Windows Phone-toestellen op de markt brengen. Heb je geen Windows Phone maar een iPhone of een Android toestel, dan houdt Microsoft nog altijd van je. Diensten als Office en OneDrive werken net zo makkelijk samen met iOS en Android.

9 Ontspanning

Bij Microsoft draait het vaak om productiviteit, maar gelukkig is er nog tijd voor ontspanning. Windows 10 biedt Xbox-games en dankzij de terugkeer van spelletjes als Solitaire (‘patiencen’) kun je weer ouderwets je tijd stuk slaan met het heen en weer slepen van kaarten. Ook meegeleverd: Groove, een muziekdienst à la Spotify. De videodienst Movies & TV laat je in Nederland alleen films huren of kopen. Netflix-klanten kunnen de Netflix Windows-app installeren.

10 Meer keuze uit pc’s

Traditioneel Windowsvoordeel: meer keuze uit computers. Apple laat je kiezen uit drie laptops, Windows lust bijna alles. Voor sommige functies is wel speciale hardware nodig, zoals Windows Hello: 3D-gezichtsherkenning, zodat je geen wachtwoord hoeft in te voeren bij het inloggen.

Dat gaat alleen met een RealSense 3D-camera van Intel, die in een handvol laptops zit van onder meer Asus, HP en Dell. Deze biometrische beveiliging is niet te foppen met een foto – zelfs tweelingen worden door Windows Hello onderscheiden.