Wat kunnen ouders doen?

Er zijn vele instanties die tips geven over hoe om te gaan met grooming, digitaal kinderlokken. Ouders moeten zich realiseren dat kinderen serieuze gevoelens hebben voor chatvrienden.

foto Anna klevan

Een nuchtere mededeling op de website helpwanted.nl: ‘Op alle sites waar kinderen zich bevinden, zijn ook groomers aanwezig. Talloze spelletjessites, maar ook Facebook, Habbo, Skype etc.’ Ouders die zich zorgen maken over internetcontacten van hun kinderen, worden hier bepaald niet gerustgesteld. Wel krijgen zij – en hun kinderen – een keur aan tips en instructies voor het geval ze te maken krijgen met grooming.

Grooming is digitaal kinderlokken, met de bedoeling in de echte wereld af te spreken om seksuele handelingen te plegen.

Nederland wemelt van de hulpinstanties voor onzekere ouders en geschrokken kinderen, particulier of gesteund door de overheid. Helpwanted.nl, een site die is gelieerd aan het Meldpunt Kinderporno, geeft daarbij heel praktische tips. Er staan bijvoorbeeld handleidingen op om onwenselijke berichten, foto’s of video’s van sites en/of chatprogramma’s als Facebook, Twitter, YouTube, Skype, WhatsApp en Instagram te laten verwijderen. Maar ook hoe je digitaal bewijsmateriaal kunt verzamelen, bijvoorbeeld door je chatgeschiedenis te bewaren.

Maak je kind niet bang

Helpwanted.nl spreekt nadrukkelijk de kinderen zelf aan. Een site als Mijn Kind Online richt zich meer tot de ouders en ook docenten. Het zijn, zegt Remco Pijpers bescheiden, vooral open deuren. Pijpers, die inhoudelijk verantwoordelijk is voor Mijn Kind Online, noemt het „een kwestie van gezond verstand”. Hij hamert bij ouders op de dialoog met hun kinderen. „Probeer prettig te praten over de risico’s. Dat is overigens geen overbodige aanbeveling. Je ziet heel vaak dat bij ouders toch de angst erin slaat als ze over dit onderwerp praten. En dan zijn ze hun kind kwijt.” Als het kind zijn ouder vertrouwt, dan kan het ook zijn of haar wachtwoorden bij de ouders in bewaring geven voor het geval er iets gebeurt.

Hun kind, zegt Pijpers, is serieus in zijn of haar contacten online. „Het kan verliefd zijn geworden op iemand die het in werkelijkheid nog niet heeft ontmoet. Ouders moeten die gevoelens serieus nemen. Ze moeten een positieve grondhouding ten aanzien van die relatie aannemen en vervolgens door belangstellende vragen aan hun kinderen proberen meer te weten te komen over hun internetliefde. Dan draait het om de vraag: is het een faker?”

Hoe ontmasker je een faker?

In de zaak van Lisa, het meisje dat vijf dagen zoek was en maandag werd teruggevonden in een bus van Koudekerke naar Rotterdam, speelt een faker ook een rol. Zij had op Facebook contact met iemand die zichzelf ‘Daniël Jambers’ noemde, die zich voordeed als een schooljongen, met bijbehorende profielfoto. De ouders van Lisa ontdekten dat de foto niet van Daniël Jambers was, maar van een Amerikaanse jongen. Pijpers, die de intussen afgesloten profielpagina heeft gezien, vond het al verdacht dat Daniël Jambers op Facebook zo’n 2.700 vrienden had, en vrijwel uitsluitend „jonge meisjes die in selfiepose aantrekkelijk staan te doen”.

De ouders hadden de foto via Google Afbeeldingen vergeleken met andere foto’s op internet. Dat is een van de praktische tips die onder meer door helpwanted.nl worden gegeven. Een andere tip, voor kinderen van wie ongewenste foto’s of teksten online circuleren: stel een ‘Google Alert’ in, zodat je melding krijgt wanneer jouw naam weer op een nieuwe site opduikt.

De hulpverleners zeggen er wel bij dat het verwijderen van bestanden en foto’s heel lastig is, vooral omdat ze zo snel worden gedeeld. Voorkomen is beter. Dus: stel op bijvoorbeeld Facebook je privacyinstellingen zo in, dat niet iedereen bij je gegevens of berichten kan. Als je per se een blote foto wilt maken en versturen, zorg dan dat je gezicht er niet op staat. En, bij berichtenservice WhatsApp: onthoud dat je een iets te optimistisch verstuurd bericht nog kunt verwijderen als de geadresseerde het niet heeft geopend.