Waarom tandarts Palmer in publicitaire storm terechtkwam om leeuw Cecil

Cecil was een van de lievelingsdieren van de safarigangers van Hwange. Hij gold als een icoon voor wilde dieren in de natuurparken van Afrika. Foto AP/Paula French

Zijn Facebookpagina en Google-pagina stromen vol met haatdragende comments, op Twitter wordt hij naar de hel verwenst; tandarts Palmer moet op dit moment de meest gehate persoon zijn op de wereld. Waarom is de ophef over de leeuw Cecil die hij neerschoot zo groot geworden?

Tandarts James Walter Palmer had van tevoren vast niet gedacht dat hij dagenlang het onderwerp van nieuws zou zijn toen hij de in Zimbabwe beroemde leeuw Cecil, eerst met pijl en boog en daarna met een geweer, omlegde begin deze maand. Jagen is in Zimbabwe overigens niet verboden als je een vergunning hebt, iets waarvan Palmer zegt dat hij deze had, maar wat tegengesproken wordt door de Zimbabwaanse regering.

De tandarts die is ondergedoken, houdt in een afgelegde verklaring vol dat hij pas na afloop van de jacht wist dat de doodgeschoten leeuw Cecil was. Niettemin, lijkt de verontwaardiging groter dan ooit. Zijn foto’s waarop hij trots poseert met ander, eerder neergeschoten wild, sierden diverse internationale media.

Twitter avatar _janpostma_ Jan Postma Wat een stralende glimlach. Tandarts Minnesota wordt wereldwijde paria #CecilTheLion http://t.co/67iItLOImZ

Op social media wordt de tandarts massaal aan de schandpaal genageld. Er zijn Facebookpagina’s waarin opgeroepen wordt tot zijn arrestatie, zijn Yelp-pagina en vermoedelijke Googlepagina van zijn praktijk in Rhode Island stromen vol met scheldkanonnades van klanten, die afspraken afzeggen en niet-klanten die gewoon even hun zegje willen doen over het gedrag van de tandarts. Bij zijn praktijk worden pluchen leeuwen neergelegd:

Twitter avatar PaulBlume_FOX9 Paul Blume Can’t make this up. Walter Palmer dental office morphed into makeshift memorial. Suppose #CecilTheLion in foreground http://t.co/tW59sUuB3J

Tweets zijn bijna allemaal van de afgelopen twee dagen

De vraag is waarom de ophef zo enorm is. Op Twitter was de hashtag #Cecilthelion trending topic afgelopen dagen. Coosto, een bedrijf dat social media analyses verricht, laat aan nrc.nl weten dat de hashtag #Cecilthelion afgelopen maand bijna 333.000 keer getweet is. Dat was vrijwel alleen in de afgelopen twee dagen. Opvallend, want Palmer schoot Cecil al op 29 juni dood.

Een van de oorzaken voor de plotselinge aandacht zou te maken kunnen hebben met de lobby van dierenrechtenorganisaties die dit soort affaires aangrijpen als kapstok om de discussie over de jacht weer te doen oplaaien. Zo werden de Amerikaanse cheerleader Kendall Jones vorig jaar en Melissa Bachman het jaar ervoor het mikpunt van grote verontwaardiging omdat ze op Facebook foto’s postte van haar geschoten wilde dieren.

De tweet van dierenrechtenorganisatie Peta werd bijvoorbeeld meer dan 7.100 keer geretweet:

Verschillende dierenrechtenactivisten zijn inmiddels een petitie (311.470 keer ondertekend) begonnen en een lobby om de Amerikaanse Fish and Wildlife Service ertoe te bewegen de Afrikaanse leeuw op de lijst van bedreigde diersoorten te zetten. De leeuwen hebben nu de status van ‘kwetsbaar’.

EU: verbied import jachttrofeeën

Ook de EU bemoeide zich er mee. Maandag schreef Europarlementariër Catherine Bearder een verzoek aan de Europese Commissie over het onderwerp om de import van ‘jachttrofeeën’ uit Afrikaanse landen te verbieden.

Jachtgebieden rondom nationale parken staan er bekend om dat ze dieren uit hun beschermde omgeving jagen zodat jagers de dieren voor veel geld kunnen neerschieten. Naar schatting zijn er minder leeuwen in Afrika dan dat er taxi’s in Londen zijn. We moeten nu gecoördineerde actie ondernemen om deze prachtige diersoort te beschermen.

Collegaparlementariër Keith Taylor onderschreef het initiatief:

“Het is een een schande dat leeuwen worden afgemaakt zodat iemand in Europa zijn huis kan versieren met de overblijfselen.”

Leeuw was onderdeel van studie

Maar Cecil was dan ook niet zomaar een leeuw, het dier met de kenmerkende zwarte manen was een van de topattracties in het nationale park van Hwange. Daarnaast maakte de leeuw ook deel uit van een wetenschappelijk onderzoek van de universiteit van Oxford tussen 1999 en 2004 naar conservatie van leeuwen in het land. De leeuw droeg een GPS-tracker.

Het onderzoek vond destijds bewijs dat de jacht buiten het park leidde tot een afname van de populatie binnen het park. Toen de jacht op leeuwen naar aanleiding van de studie buiten het park tot 2009 werd verboden, groeide de populatie met 50 procent. Daarna werd jagen weer beperkt toegestaan. De directeur van de betrokken onderzoeksafdeling aan Oxford, David Macdonald, betuigde in interviews met onder meer CNN zijn diepe medeleven:

“Cecil dwaalde al een keer eerder af uit het park, ik hield mijn hart toen vast. Daarna kwam hij gelukkig weer terug het beschermde gebied in. Dit keer heeft hij een fatale fout gemaakt en daar ben ik intens verdrietig om.”

Deze lezing zou Palmers verklaring tot nu toe onderschrijven dat hij legaal gehandeld heeft. Maar volgens de lokale autoriteiten zou de tandarts de leeuw gelokt hebben naar een stuk buiten zijn terrein waardoor het legaal werd om hem af te schieten. Het zou een trucje zijn waarvoor de tandarts in 2008 ook al eens voor beboet is omdat hij twee jaar ervoor een beer buiten het toegestane gebied neerschoot. De Zimbabwaanse regering beschuldigt hem van stroperij en heeft twee andere mannen opgepakt die hem geholpen hebben tijdens zijn jacht.

Het is ook de manier waarop Palmer de leeuw bejaagd heeft, die de verontwaardiging van veel dierenrechtenactivisten voedt. De tandarts zou het dier eerst met een kruisboog verwond hebben en hem daarna nog veertig uur lang hebben nagejaagd waarna hij hem uiteindelijk met een geweer doodde. De kop van het beest werd afgesneden en Cecil werd daarna van de huid ontdaan. Tja, en onthoofden en villen, dat doe je nu eenmaal niet met een beroemdheid.

De onderzoekers vrezen voor het voortbestaan van de troep van zes leeuwinnen en twaalf jonge leeuwtjes, die Cecil leidde. Die zullen het nu heel moeilijk krijgen om zich te verdedigen tegen andere leeuwen.