Vluchteling kiest zijn bestemming uit een folder

Nederland staat in een lijstje van landen met soepele asielregels. Eén van de vele bronnen voor vluchtelingen.

In Nederland krijg je binnen één tot drie maanden een verblijfsvergunning. En als je die eenmaal hebt, krijg je 1.400 tot 1.600 euro per maand van de overheid, „afhankelijk van wat nodig is”.

Zo staan de Nederlandse asielvoorzieningen ‘aangeprezen’ in een online folder. Nederland staat genoemd in een rijtje met Duitsland, Zweden, Noorwegen en Denemarken. Het is een online overzicht van de asielregels van deze vijf landen, waar een Syrische vluchteling vorig jaar EU-organisatie Frontex op had gewezen. De Deense minister van Immigratie publiceerde de tabel vorige week op haar Facebook-pagina.

Hoe vaak migranten zulke geordende informatie onder ogen krijgen om hun land van bestemming te kiezen, dat weet Frontex niet, zegt een woordvoerder. Zeker is dát vluchtelingen zich bewust zijn van de verschillen tussen EU-landen als het om asiel gaat. Ze zoeken het uit via sociale media of horen van familie die al in Europa is wat ze precies moeten doen voor een asielaanvraag. Of ze krijgen hun informatie via mensensmokkelaars, zoals in dit geval.

Het overzicht is gedateerd en lang niet alles klopt, zei staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Veiligheid en Justitie, VVD) gisteren tegen de NOS in een reactie. Migranten die geen echte vluchteling zijn, krijgen geen verblijfsstatus en dan is het een „kansloze missie” om hierheen te komen, waarschuwde hij. „Naast de rooskleurige plaatjes en praatjes moet er ook een realistisch beeld komen.”

Inderdaad zijn de wachtlijsten voor een woning in Nederland voor vluchtelingen met een verblijfsvergunning inmiddels flink langer dan twee maanden. Ongeveer de helft van alle mensen in Nederlandse asielzoekerscentra heeft een verblijfsvergunning en wacht tot er een woning beschikbaar is.

Feitelijk juist is wel dat Nederland en de andere landen uit het overzicht relatief soepel zijn in het toekennen van verblijfsvergunningen, zegt hoogleraar migratiestudies Han Entzinger. „Vooral Duitsland en Zweden, maar ook Noorwegen, staan bekend als notoir genereus.” Het besluit naar een bepaald land te trekken, is van veel méér factoren afhankelijk dan alleen van zo’n toevallige tabel, zegt hij ook. Waar zit al familie, hoeveel geld heeft iemand, toevallige omstandigheden.

Dijkhoff zei verder tegen de NOS dat zo’n tabel maar weer bewijst hoe professioneel mensensmokkelaars tegenwoordig te werk gaan. Het tegenovergestelde is evengoed houdbaar, zegt Entzinger: „Als je ziet dat er van alles niet klopt, kun je ook zeggen: elke gek kan zo’n schemaatje fabriceren.”