Met GKN wordt het kleine Fokker in één klap groot

Het Britse GKN en het Nederlandse Fokker zijn een ‘goede match’, vinden ze zelf.

Fokker Spin, het eerste vliegtuig van Anthony Fokker, waarmee hij op 31 augustus 1911 boven Haarlem vloog. Foto ANP

Fokker is al zo vaak van gedaante en eigenaar verandert, dat enkel de naam nog een constante is. En dat het ‘iets met vliegtuigen’ doet.

Gisteren werd weer een nieuwe eigenaar aan het rijtje toegevoegd – de derde keer dat Fokker in een groot conglomeraat opgaat. De huidige eigenaar Arle Capital Partners doet Fokker Technologies voor ruim 700 miljoen euro over aan het eveneens Britse engineeringsbedrijf GKN.

Ja, er vliegen nog steeds Fokkervliegtuigen rond. Al vanaf 1911, het jaar waarin Anthony Fokker in zijn Spin stapte en rondjes boven de Sint Bavokerk in Haarlem vloog. Maar sinds het bedrijf in 1996 failliet ging en Stork alleen de goedlopende delen uit de boedel haalde, doet Fokker enkel nog in onderdelen en aan onderhoud.

Slachtmachines en vliegtuigen

Fokker heeft een lange geschiedenis van metamorfoses. Van 1969 tot 1980 was Fokker met het Duitse VFW gefuseerd, waarna het in handen van Daimler-Benz belandde. Dat concern verklaarde het zwaar verliesgevende bedrijf in 1996 failliet.

Maar daar was kippenslachtmachinebouwer Stork, die wel door wilde met de rendabele onderdelen. Het ging om een onderhoudstak, en drie takken die elektrische systemen, lichtgewichtconstructies en componenten maken. Samen werden ze Stork Fokker Aviation.

In 2008 haalde het Britse private equity-fonds Candover heel Stork van de beurs, verkocht de slachtmachinetak en splitste de rest op in een servicebedrijf voor de olie- en gassector en een luchtvaartbedrijf: Fokker Technologies. Dit laatste bedrijf belandde bij Arle, een spin-off van Candover, en nu dus bij GKN.

Onder GKN zal, vooralsnog, weinig veranderen voor Fokker, zei topman Hans Büthker gisteren. Het hoofdkantoor en de andere vestigingen blijven in Nederland, „al moeten we wel blijven knokken”.

Fokker is aantrekkelijk voor GKN, omdat het langlopende miljardencontracten heeft voor de productie van de straaljager JSF. Voor het werk in Nederland aan de JSF heeft het bedrijf afspraken met de overheid gemaakt en die blijven volgens een woordvoerder van het ministerie van Economische Zaken gewoon intact.

GKN en Fokker zijn een goede match, vinden ze zelf. GKN zit zelf ook „een maatje groter” in de JSF. Daarnaast is Fokker sterk in technologieën die GKN niet in huis heeft, zoals bedrading, landingsgestellen en thermoplasten.

Met Fokker kan GKN zijn positie in Azië verstevigen, want Fokker zit al in India en China. GKN geeft Fokker op zijn beurt toegang tot de Amerikaanse markt. En met GKN is het kleine Fokker in één klap groot, iets wat de klanten volgens Büthker eisen.

Onvoorspelbare rechtszaak

Met Fokker koopt GKN ook onderhoudsdochter Fokker Services. Gunstig voor GKN, want Services heeft net een contract met de Chinese vliegtuigbouwer Comac gesloten voor het interieur en slaapcabines van nieuwe vliegtuigen.

Maar met Services koopt GKN ook een onvoorspelbare rechtszaak in de VS. Een Amerikaanse rechter vernietigde begin dit jaar een schikking van 21 miljoen dollar die Fokker had getroffen voor het overtreden van handelsembargo’s tegen Soedan, Birma en Iran. De kans bestaat dat Fokker alsnog een flink hogere boete moet betalen of voor een hoger bedrag moet schikken. Büthker zegt dat GKN goed naar de zaak gekeken heeft en geen reden zag om de koop hierom niet door te laten gaan.