Hopen op twee weken miezerregen

Het heeft de afgelopen dagen dan wel flink geregend, maar voor de Nederlandse dijken is het nog steeds te droog. Scheuren worden ontdekt, spoedreparaties uitgevoerd. Om overstromingen te voorkomen lopen inspecteurs de dijken meter voor meter na.

Inspecteurs van het Hoogheemraadschap van Delfland controleren de dijken op schade door de lange droogte. Foto Peter de Krom

Dijkinspecteur Stefan Loosen zwaait zijn been over het hek en stapt de dijk op. Hij controleert vandaag samen met Inka Vogelaar een kilometer of acht van de dijk langs de Monsterwatering bij Schipluiden. Door de lange periode van droogte is er kans op scheuren. De regen van afgelopen dagen lost dat probleem niet op.

Loosen en Vogelaar van Hoogheemraadschap van Delfland zijn niet de enige die op pad zijn. In de regio Delfland lopen 36 mensen in koppels zestig kilometer dijk na. Omdat het vakantie is gaan ook secretaresses, teammanagers en vrijwilligers van het dijkleger mee. En Michiel van Haersma Buma, de dijkgraaf zelf. Inka Vogelaar zit normaal gesproken op kantoor in het monumentale pand in Delft. Zij is communicatiemedewerker. Nu loopt ze op halfhoge veiligheidsschoenen door de brandnetels.

Niet alleen in Delfland worden de dijken extra in de gaten gehouden. Door heel Nederland zijn inspecteurs in droge zomers vaker op pad. Inspecteurs van Hoogheemraadschap Rijnland ontdekten vorige week scheuren over een lengte van 200 tot 300 meter in de dijk langs polder Oukoop bij Reeuwijk. Gisteren werd begonnen met spoedreparaties van de dijk.

Paar plensbuien niet voldoende

Zover is het in Delfland nog niet, maar de dijken worden wel goed in de gaten gehouden. Al heeft het de afgelopen dagen flink geregend, toch is er nog steeds een neerslagtekort. „Een paar plensbuien als deze zijn niet voldoende”, zegt Loosen terwijl hij zijn capuchon over zijn hoofd trekt. „De grond is zo droog dat het een tijd duurt voordat het water wordt opgenomen. Zeker in de vettige kleigrond hier. De eerste dagen spoelt het water gewoon weg. En scheuren kunnen door harde regen juist groter worden doordat stukken grond worden weggeslagen. Twee weken constante miezerregen is eigenlijk het beste. Voor de droge dijken dan, niet voor mensen met vakantie.”

Loosen en Vogelaar prikken met een metalen stok in de grond op zoek naar zwakke plekken. Loosen checkt de ‘kruin’ van de dijk, de platte bovenkant. Vogelaar inspecteert het talud, de schuine zijkant.

Vooral de stok van Vogelaar op het talud zakt af en toe de grond in. Samen kijken ze hoe lang en hoe diep de scheur is. Loosen maakt vervolgens foto’s en stuurt die met de gps-gegevens via een speciale app naar het systeem van het Hoogheemraadschap. Binnen een minuut hebben zijn collega’s op kantoor alle gegevens binnen. Daar wordt bepaald wat meteen moet worden aangepakt en wat kan wachten.

Buitenlanders vinden onze waterkeringen heel bijzonder, zegt Vogelaar. „Nederlanders hebben geen idee wat er allemaal bij komt kijken om onder de zeespiegel veilig te wonen en te werken. Ze vinden het vanzelfsprekend dat het geregeld is.”

Tot het een keer misgaat. Zoals in 2003 in Wilnis. Toen verschoof de veenkade door de droogte. Het water stroomde een woonwijk in. Zo’n tweeduizend inwoners werden geëvacueerd.

Is dit een scheur of zijn het woelratten, vraagt Vogelaar aan Loosen. Ze prikt met haar stok in tientallen gaatjes. Loosen slaat met zijn stok het groothoefblad weg. „Woelratten”, zegt hij. „Die kunnen met hun gangen de dijk flink verzwakken.” Hij maakt een aantekening. „Het water kan door de tunneltjes de polder in. Dat kan hard gaan.”

Zo erg als in Friesland is het nog niet. Het Friese Hoogheemraadschap heeft last van grote aantallen muizen die in de dijken graven. De Friese boeren balen er trouwens ook van, de muizen vreten hun gewas op.

Scheur van 50 meter

We passeren de Groeneveldse molen. „Ik mag het eigenlijk niet zeggen, maar nu wil ik weleens een flinke scheur vinden”, zegt Inka Vogelaar. Loosen kijkt quasi kwaad. Ze wordt aan de andere kant van de Woudse weg op haar wenken bediend. Daar loopt een scheur van 50 meter in de lengte van de dijk. Gelukkig ondiep. Loosen gaat het later op kantoor vergelijken met gegevens van eerdere inspecties en bepaalt dan of de dijk meteen moet worden gerepareerd. „Opvullen is alleen een pleister”, zegt Loosen. „Een scheur zit in het geheugen van een dijk. Om die echt goed te herstellen moet de dijk open en de grond rondom de scheur omgewoeld.” Daar heeft het Hoogheemraadschap aannemers voor.