Na drie dagen ging politie écht zoeken

Lisa (13), een week lang spoorloos, werd gisteren gevonden. Een 41-jarige man werd gearresteerd. Wanneer ging de politie zoeken?

In de nacht van woensdag op donderdag kruipt een dertienjarig meisje uit haar tent op camping Rabbit Hill in Nieuw-Milligen, Gelderland, en ze verdwijnt. Vijf dagen later wordt ze teruggevonden; agenten in burger zien haar zitten in de bus van Koudekerk aan den Rijn naar Rotterdam. Een paar uur later arresteert de politie een 41-jarige man uit Koudekerk aan den Rijn. Hij wordt verdacht van betrokkenheid bij de vermissing van de dertienjarige Lisa – die volgens de politie „in goede gezondheid verkeert”.

Wat het meisje in de tussentijd is overkomen, is nog niet bekend. Wat de politie in de tussentijd heeft gedaan is inmiddels punt van discussie. De vader van het meisje klaagt in De Telegraaf dit weekend dat de politie te passief had gereageerd. De politie is al ingeschakeld, maar de agenten wachten met ‘actieve opsporing’, zegt een woordvoerder van de politie Rotterdam. Ze gaan ervan uit dat Lisa vrijwillig is weggelopen. „Daar had het alle schijn van. Ze had bijvoorbeeld een tas met spullen gepakt.”

Dit heeft de politie wél direct gedaan, stelt ze in een verklaring: haar foto en signalement zijn verspreid onder politiemensen en op sociale media en er is „uitvoerig gesproken met mensen uit haar omgeving”.

Wat er in de eerste dagen niet gebeurt: Lisa’s telefoon wordt niet uitgepeild, er worden geen camerabeelden van het bewakingssysteem van de camping opgevraagd. Dat gebeurt pas op zondag, nadat de ouders op aanraden van de politie aangifte hebben gedaan. „Daardoor kregen wij meer opsporingsbevoegdheden”, zegt de politiewoordvoerder.

Ger Homburg van onderzoeksbureau Regioplan onderzocht dit jaar de opsporing van vermiste personen door de politie. De zaak-Lisa kent hij alleen uit de krant. Maar in het algemeen heeft de politie volgens hem inderdaad weinig bevoegdheden bij de opsporing van vermiste personen. „Het eerste wat ze doen”, zegt Homburg, „is vaststellen of het om een ‘urgente persoonsvermissing’ gaat”. En urgent wil dan zeggen dat de vermiste persoon zelf gevonden wil worden.

De politie hanteert daarbij volgens Homburg een checklist. Ten eerste: is het aannemelijk dat er sprake is van een misdrijf? Dan: is de vermiste persoon wilsbekwaam? Gebruikt hij of zij medicijnen? Is het een kind van 12 jaar of jonger? Is het antwoord op een van die vragen ja, dan is de vermissing urgent en kan de politie met iets meer kracht van argumenten telefoongegevens van de vermiste opvragen bij de provider. „Dat doen ze op basis van een convenant, dat de telefoonproviders vrijwillig met de politie hebben afgesloten”, zegt Homburg. De vuistregel is volgens hem dat providers de politie alleen bij aannemelijk levensgevaar de telefoon eenmalig laat uitpeilen.

Homburg benadrukt dat hij niet weet of de politie in het begin „niks heeft gedaan”, zoals het op verschillende sociale media wordt samengevat. Het lastige in dit geval, zegt hij, is dat Lisa nét de leeftijdsgrens van 12 jaar is gepasseerd.

De vader van Lisa had zelf ontdekt dat zijn dochter via Facebook contact had met een onbekende jongen. De pagina van deze ‘Daniël Jambers’ is nu niet meer in te zien. Degenen die de pagina nog wel hebben kunnen zien, zoals Remco Pijpers van Mijn Kind Online, zeggen dat er een foto op stond van een heel knappe jongen van een jaar of 16, 17. Deze foto zet de familie van Lisa ook op een zelfgemaakte opsporingsposter. Volgens zijn profiel werkte hij bij Albert Heijn en ging naar school op het Olympia College in Rotterdam. Duidelijk iemand „die erover had nagedacht”, zegt Pijpers.

Al vreemder is dat hij meer dan 2.700 contacten had en dat die vooral bestonden uit „jonge meisjes die in selfie-pose aantrekkelijk staan te doen”, zoals Pijpers het omschrijft. En helemaal verdacht dat hij in Facebookgroepen zat als Hot & Sexy Babes en Vlaamse Mokkels. „Dat zie je niet vaak bij jongens van zeventien.”

De politie is vanaf gisteren in gesprek met Lisa; het is nog onduidelijk of de 41-jarige man degene is die zich voor iemand anders uitgaf op Facebook. De man wordt verhoord.