Erdogan: Turkije gaat door met strijd tegen terrorisme

De politie zet traangas in tegen demonstranten, die de straat opgingen vanwege de dood van 32 mensen vorige week in grensstad Suruc. AP / Cagdas Erdogan

Turkije zal geen stap terugnemen in de strijd tegen terrorisme. Dat zei president Erdogan op een persconferentie. Ook noemde hij het onmogelijk het vredesproces met de Koerdische strijders voort te zetten.

“Dit proces zal verdergaan met dezelfde vastberadenheid.”

Erdogan zei dat politici die met “terreurgroepen” in verband staan van hun immuniteit zouden moeten worden ontdaan.

Ook pleitte hij voor een veiligheidszone in Noord-Syrië waardoor de 1,7 miljoen Syrische vluchtelingen die in Turkije verblijven kunnen terugkeren. Zo’n zone, waaruit IS wordt geweerd, zou tegelijkertijd als bescherming voor Turkije fungeren. Turkije en de VS gaan samenwerken om deze bufferzone te creëren. Ook mogen de VS binnenkort vanaf Turkse militaire vliegvelden bombardementsvluchten op IS uitvoeren in Syrië - een lang gekoesterde wens.

Turkije mengt zich nu actief in strijd

Turkije heeft de afgelopen dagen delen van Noord-Syrië en Noord-Irak gebombardeerd, waar Koerdische strijders en militanten van terreurgroep Islamitsche Staat (IS) zich ophouden. Vanwege een aanslag vorige week in het stadje Suruc, waarbij 32 mensen omkwamen, heeft Turkije zich na jaren actief in het conflict gemengd. De aanslag is volgens Turkije het werk van IS.

Vorige week schoten leden van de Turks-Koerdische Arbeiderspartij PKK bovendien twee Turkse agenten dood in een dorp nabij de Syrische grens. Daarom valt Turkije ook Koerdische strijders aan: de PKK in Noord-Irak en zusterorganisatie YPG in Syrië.

Spoedbijeenkomst NAVO

De NAVO houdt momenteel een spoedzitting over de situatie in het Midden-Oosten. Volgens Erdogan zal de NAVO “de noodzakelijke stappen” nemen, maar hij gaf geen verdere details.

Turkije heeft om de spoedzitting gevraagd, omdat het zich bedreigd voelt door de oorlog in Syrië. Dat kan onder Artikel 4 van het NAVO handvest, dat voorziet in overleg als “een van de lidstaten zich bedreigd voelt in zijn territoriale integriteit, politieke onafhankelijkheid of veiligheid”. Een vergadering onder artikel 4 is uitzonderlijk - het is slechts vier keer eerder gebeurd, sinds de alliantie 66 jaar geleden is gevormd.

De NAVO vormt in de kwestie geen “gesloten front”, schrijft onze buitenlandredacteur Juurd Eijsvoogel vandaag op de voorpagina van NRC Handelsblad.

“De meeste lidstaten willen voorkomen dat ze worden meegezogen in dit grote conflict. De Amerikanen voeren met een gelegenheidscoalitie oorlog vanuit de lucht tegen IS in zowel Syrië als Irak. Turkije trekt vooral zijn eigen plan.”

Bovendien bombardeert het ene NAVO-land (Turkije) de partners van andere NAVO-landen (VS en bondgenoten. De Koerden zijn voor de Amerikanen en hun partners namelijk van groot belang in de strijd tegen IS. In Syrië functioneren ze als een soort grondtroepen van de Amerikanen en ook in Irak helpt de PKK bij het offensief.

Belangrijke gaspijpleiding aangevallen

Gisteravond is een belangrijke gaspijpleiding tussen Iran en Turkije aangevallen. Er stroomt door de aanval tijdelijk geen Iraans aardgas naar Turkije. De explosie vond in het oosten van Turkije plaats, vijftien kilometer van de grens met Iran.

Niemand heeft de actie nog opgeëist, maar in het verleden pleegde de Turks-Koerdische Arbeiderspartij PKK al vergelijkbare sabotageacties in hetzelfde gebied. Onlangs zijn PKK-kampen in Noord-Irak aangevallen door Turkse strijdkrachten.

Het is nog niet duidelijk wanneer de gastoevoer weer kan worden hervat. De pijpleiding vervoert jaarlijks 10 miljard kubieke meter gas van Iran naar Turkije, volgens Reuters, een kwart van de totale gasimport.

De aanval vond plaats in de provincie Agri, vlakbij Doğubayazıt: