Bouterse, vertel de waarheid en niets dan de waarheid

Een mens is nooit te oud om wroeging te krijgen. Dus mocht dat het geval zijn met de Surinaamse president Desi Bouterse en zou dat leiden tot de waarheid over de ‘Decembermoorden’ die 33 jaar geleden in Paramaribo werden gepleegd – hoe louterend zou dat zijn.

Misschien is hij tot inkeer gekomen door frequent bezoek aan de Nieuwe Generatie Gemeente Gods Bazuin, een grote evangelische gemeente in Suriname waar hij lid van is geworden. Daar ging hij eerder dit jaar voor in gebed om Suriname in handen te geven van de Almachtige. Daarna werd hij opnieuw president. Misschien heeft de voormalige katholiek Bouterse zijn zonden al eens in de kleinst mogelijke kring opgebiecht. Wie zal het zeggen.

Gezond wantrouwen is op zijn plaats. Resumé: op 8 december 1982 werden vijftien critici van het militaire regime in Suriname geëxecuteerd in Fort Zeelandia. Leider van de junta was Desi Bouterse. Was hij minder bekend, dat zou hij worden aangeduid als Desi B., een bij verstek in Nederland veroordeelde drugscrimineel. Voor de moorden in de Surinaamse hoofdstad heeft hij wel excuses aangeboden, maar nooit de directe verantwoordelijkheid genomen. In het bijzonder de nabestaanden wachten al die jaren op openbaring van wat zich in die decembernacht precies heeft voorgedaan, wie waaraan schuldig was. Ze zoeken gerechtigheid.

Van een afgerond strafproces is het nooit gekomen; een amnestiewet verhindert dat een rechter tot vonnissen kan overgaan. Ook niet vergeten: het verleden van Bouterse is voor een groot deel van de Surinaamse bevolking geen belemmering geweest om zijn politieke partij herhaaldelijk de verkiezingen te laten winnen en hem zo het ambt van president te bezorgen.

In een open brief aan Sandew Hira, wiens broer een van de slachtoffers was bij de Decembermoorden, heeft Bouterse aangeboden om Suriname de waarheid te vertellen waar het „recht” op heeft, „zodat we samen als natie verder kunnen”. Hij laat ook weten hoe hij zijn eigen rol in die nacht zag: „Ik wist dat we Suriname voor de Surinamers moesten behouden en beschermen.” Een omineuze zin. En dat hij liever spreekt van „Decembergebeurtenissen” duidt op zijn minst op een gevoel voor eufemismen.

Vanzelfsprekend is een coming-out van Bouterse over de standrechtelijke executies in Paramaribo te verwelkomen mits het om een oprechte verklaring gaat. Opdat het in 2012 afgebroken strafproces een vervolg en een slot kan krijgen. De nabestaanden van de vermoorde Surinamers hebben er recht op. De enige juiste plaats voor deze catharsis is de rechtszaal. De plaats bij uitstek om de waarheid te vertellen, de hele waarheid en niets dan de waarheid.