‘Onze maakindustrie is de snelst groeiende tak van de economie’

Dat zei PvdA-leider Diederik Samsom in de Volkskrant.

Illustratie Martien ter Veen Illustratie Martien ter Veen

De aanleiding

Wat is er terechtgekomen van de doelstellingen voor het kabinet die PvdA-fractievoorzitter Diederik Samsom vorig jaar formuleerde? Volgens Samsom is het kabinet hard op weg die te halen. Zo wilde hij dat de economie minder afhankelijk zou worden van de dienstverlening, en meer zou inzetten op de maakindustrie. Onze maakindustrie, dat is toch voorbij, stelde de Volkskrant. Niet volgens Samsom. Want, zo reageerde hij in die krant, „onze maakindustrie is de snelst groeiende tak van de economie”.

Waar is het op gebaseerd?

Samsom beroept zich volgens zijn woordvoerder op cijfers van het ING Economisch Bureau, dat onderzoek doet naar ontwikkelingen in de economie. Uit het rapport ‘My Industry. Groeiambities van de Nederlandse maakindustrie’ blijkt dat die industrie na die van Duitsland en Oostenrijk het hardst groeit binnen de EU.

In het kwartaalrapport van ING uit juni van dit jaar wordt gesteld dat de productie van de hele industriesector in 2014 met 1,1 procent groeide, en in de eerste maanden van 2015 was de groei 2 procent. Over de maakindustrie worden geen specifieke cijfers gegeven, maar volgens ING is het die sector die ‘de kar trekt’.

En, klopt het?

Maar hoeveel groeit de maakindustrie precies? Daarvoor moeten we eerst vaststellen wat de maakindustrie precies is.

Simpelweg is het de sector waarin producten worden gemaakt, vertelt Jurjen Witteveen, econoom van ING Economisch Bureau. Om wat voorbeelden aan te halen: in de maakindustrie worden elektronische apparaten, machines of vrachtwagens gemaakt. Voedsel en chemische producten vallen er niet onder.

Als we naar deze bedrijfstakken kijken, was de groei van de maakindustrie in 2014 volgens ING bijna 3 procent en in de eerste vijf maanden van 2015 zelfs iets meer dan 3 procent. In de maakindustrie doet bijvoorbeeld VDL het goed; dat bedrijf mag honderden bussen maken voor een vervoersbedrijf in Berlijn. Ook chipfabrikant ASML heeft een goede order binnengesleept en DAF voerde de productie van vrachtwagens op.

Een aardige groei dus, maar wil dat ook zeggen dat de maakindustrie de snelst groeiende sector is? Dat ligt er maar net aan. Er is namelijk niet één vaste verdeling van sectoren: het CBS deelt de economie op in andere delen dan de ING.

ING heeft elf hoofdsectoren vastgesteld, waaronder de industrie, de bouw, de groothandel en transport en logistiek. In kwartaalrapportages gaat het daarnaast over subsectoren: de maakindustrie valt onder de hoofdsector industrie.

Uit de cijfers van ING blijkt dat de maakindustrie het inderdaad goed doet, maar het is niet de enige. Zo maakte de zakelijke dienstverlening (een hoofdsector) een soortgelijke groei door: in 2014 noteerde die een plus van 3 procent, in het eerste halfjaar van 2015 zo’n 2,5 procent. Ook de groei van de hoofdsector bouw is min of meer gelijk aan die van de maakindustrie. Als we kijken naar de bouw van woningen en bedrijfsgebouwen, een subsector van de bouw, doet die het zelfs beter: in 2014 groeide die sector met 4 procent, en voor 2015 voorspelt ING na het eerste kwartaal weer een groei van 4 procent.

Maar over het algemeen doet de maakindustrie het goed, en groeit die harder dan de meeste hoofdsectoren van ING. En de bank is niet de enige die dit soort cijfers laat zien. Ook Rabobank heeft het in het eerste kwartaalbericht van 2015 over een groei van zo’n 2 procent voor de maakindustrie. Het CBS spreekt niet over maakindustrie, maar registreerde wel een flinke groei in april voor de productie van transportmiddelen, elektrische apparaten, machines en metaalproducten, variërend tussen de 1 en 9 procent.

Conclusie

Dat de maakindustrie de snelst groeiende sector van onze economie is, is een wat te boude stelling. Inderdaad groeit de maakindustrie hard, maar de bouw en de zakelijke dienstverlening groeien ongeveer net zo hard, en er zijn subsectoren die harder groeien. Daarom beoordelen we de uitspraak als grotendeels waar.

Een bewering gehoord die we moeten checken? Mail nextcheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nextcheckt