De ME heeft straks geen ‘blauwe muur’ meer

Nieuwe ME-bus wordt wit, met rood-blauwe strepen.

ME-chauffeur Ben Baan nam op zijn eerste werkdag een fototoestel mee van huis, zodat hij voor zijn moeder de koningin kon vastleggen. Nietsvermoedend. Het was 30 april 1980. De dag die berucht wordt door de kroningsrellen. De ‘blauwe muur’ van ME-bussen en agenten bijt zich vast in het collectieve bewustzijn van de samenleving als de Mobiele Eenheid slaags raakt met de bevolking. Het komt tot man-tegen-man gevechten tussen agenten en burgers.

Maar de tijden veranderen en het wagenpark van de politie verandert mee. De politie krijgt in de komende vier jaar nieuw rijdend materieel. De aanbesteding voor nieuwe ME-busjes is als eerste uitgeschreven; na de zomer volgen aanbestedingsprocedures voor andere onderdelen van het wagenpark, dat in totaal ongeveer 14.000 voertuigen telt. Opmerkelijkste verandering: de ‘blauwe muur’ verdwijnt. ME-bussen worden wit, met rood-blauwe politiestrepen op de flank. De politie wil drie soorten voertuigen: ‘kleine ME-bussen’ voor maximaal 8 personen die te gebruiken zijn als groepsvoertuig, commandoauto en hondenwagen.

De hoogtijdagen van de kraakbeweging zijn voorbij. Hoewel de kroningsrellen beeldbepalend zijn geweest voor de ME, komen de Nederlanders ME-bussen nu vooral in actie bij risicowedstrijden in het betaald voetbal. Of bij het uitgaan op feestlocaties als het Rembrandtplein in Amsterdam. Dan staan daar nu nog de blauwe bussen opgesteld ter afschrikking.

De Mobiele Eenheid doet nauwelijks nog aan crisisbestrijding, maar veel meer aan crisispreventie. De bedoeling is om een overmacht aan agenten te creëren, waarmee ofwel onrust in de kiem wordt gesmoord, ofwel een mensenmenigte uit elkaar wordt gedreven of teruggedrongen.

De bezetting van een ME-voertuig verandert niet. Als de ME uitrukt, gebeurt dat met vier groepen van elf personen, inclusief een groepscommandant en de chauffeur van het busje. Dit voertuig heeft een beschermende laag en banden die niet lek kunnen raken. Bij grotere optredens zet de politie meerdere groepen in: een sectie (twee groepen), pelotons (twee secties) en compagnies (twee pelotons).

Onlangs werd de ME in de Haagse Schilderswijk weer bekogeld met stenen. De stenengooiers werden veroordeeld – net als een Estse jongen die deed alsof hij de ME wilde beschieten, met een fles water. Eric Duivenvoorden, schrijver van het boek Het kroningsoproer: „Dat tekent de verandering binnen de ME. Als ze ingrijpen tonen ze sneller hun overmacht. In 1980 gooide iedereen stenen, maar werd echt niet iedereen opgepakt. De ME verandert van werkwijze; een blauwe of witte bus maakt dan niet veel uit.”