Zo bestrijden Europese steden de massa’s toeristen

Foto AFP

Verschillende Europese steden barsten ’s zomers uit hun voegen door de massa’s toeristen. Bewoners protesteren tegen de komst van nieuwe hotels en klagen over de toegenomen drukte. Wat doen steden om de drukte tegen te gaan?

Amsterdam: Disneyficatie en bierfiets

In Amsterdam steeg het aantal hotelovernachtingen vorig jaar een stuk harder dan in de rest van Europa, met meer dan tien procent.

De gemeente Amsterdam noemt 3 mei 2014 als kantelpunt. Die dag was er een bloemencorso in de Keukenhof, kermis op de Dam. Het Damrak lag open, in veel landen hadden mensen vakantie en de zon scheen. De beeldvorming over het toerisme werd toen negatief. Woorden als ‘Disneyficatie’ en ‘festivalisering’ begonnen de kranten te vullen, met de bierfiets als uitwas.

Om de drukte te reguleren wil de gemeente de stad ‘groter’ maken, door bezoekers te spreiden over stad. En buiten de stad: Zandvoort wordt ‘Amsterdam Beach’. Ook slimme technologieën moeten helpen, zoals bezoekersstromen via verschillende routes te leiden. Er zijn experimenten om de Nieuwmarkt autovrij te maken en vliegende brigades worden ingezet op overlastgevende plekken (uitgaansgebieden en drukke parken).

Brugge: koffie duurder voor toerist

Met jaarlijks 5 miljoen buitenlandse gasten kreunt het West-Vlaamse Brugge (118.000 inwoners) onder het massatoerisme. In 1990 kwamen de Bruggelingen voor het eerst in opstand. Pamfletten met de noodkreet ‘Word wakker Brugge!’ verschenen achter de ramen en actiegroep SOS Leefbaar Brugge pleitte – met succes – voor een hotelstop.

We hebben het onder controle, zegt burgemeester Renaat Landuyt nu. Al blijft het toerisme in zijn ‘Venetië van het Noorden’ toch “een voortdurende zorg”. Toeristische commercie wordt ontmoedigd. Er is een verbod op vensterverkoop (snacks) en een streng vergunningenbeleid voor uitbaters van terrassen.

En: toeristen betalen op de markt een euro meer voor koffie dan een Bruggeling. In musea betalen toeristen entree, bewoners niet. Burgemeester Landuyt:

“De toerist moet betalen voor het gebruik van onze stad.”

Venetië: nauwelijks reclame, toch bezoekers

Venetië geeft nauwelijks geld uit voor reclame. Er zijn vele soorten van toeristenbelasting bedacht. Maar de bezoekers blijven komen, naar schatting 25 miljoen per jaar.

De twee hoofdproblemen: ze willen bijna allemaal naar het San Marco-plein en de Rialto-brug, en het zijn voornamelijk dagtoeristen, die wel de voorzieningen van de stad gebruiken maar niet blijven dineren en slapen. Dan maar toegangsgeld vragen voor de hele stad? Vaak voorgesteld maar nooit uitgevoerd, om er geen stad voor de rijken van te maken.

Barcelona: fietsen met maximaal 16 personen

De Catalaanse regering was vorig jaar de eerste in Europa die een boete van 30.000 euro uitdeelde aan Airbnb. Nu wordt in navolging van Amsterdam en San Francisco geprobeerd de verhuur juist te legaliseren, via regelgeving en het innen van belastingen. Vergunningen van grote hotelketens om verder uit te breiden zijn voorlopig bevroren. Nieuwe aanvragen worden niet in behandeling genomen.

Gala Pin, verantwoordelijk voor toerisme in de oude stadsdelen, zet hard in tegen horecabazen die kroegentochten organiseren. Terrassen zijn aan regels gebonden. Verder mag een groep fietsers niet groter zijn dan zestien personen, mag de markt bij de Ramblas maar door een beperkt aantal mensen tegelijk worden bezocht, en treedt de politie streng op tegen nachtelijke overlast.