Nikkei wil met FT taalmuur doorbreken

Het Japanse mediaconcern koopt de Britse krant Financial Times ook om haar contacten in China

De top van Nikkei buigt voor het begin van een persconferentie vrijdag in Tokio over de aankoop van de Britse krant FT. Foto AP/Eugene Hoshiko

Toen donderdag de Japanse mediagigant Nikkei voor bijna 1,19 miljard euro de Britse zakenkrant Financial Times (FT) kocht was er vooral verbazing.

De interesse van Nikkei kwam totaal onverwacht. Waarom had dit Japanse bedrijf zoveel geld over voor een Britse krant? Het aankoopbedrag telt meer dan veertig keer de jaarlijkse winst van FT, bleek toen Pearson vrijdag de winstcijfers bekend maakte. Meer dan tien keer zoveel als een gemiddelde Amerikaanse krant zou kosten, berekende de blog van de Nieman Stichting voor Journalistiek.

Verplichte lectuur

Buiten Japan is Nikkei redelijk onbekend, maar in Japan is het mediabedrijf een begrip. Het domineert de Japanse markt voor zakelijk nieuws.

Nikkei werd opgericht in 1876 toen Japan zich in razende vaart moderniseerde. Het was een van de eerste kranten in een periode dat Japan zich transformeerde van een feodaal land tot een geïndustrialiseerde supermacht. Nikkei groeide mee.

Na de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde de zakenkrant zich tot verplichte lectuur voor Japanse aandeelhouders en zakenmensen. Zij kopen de krant voor de diepgaande financiële analyses en de franjevrije artikelen over de zakenwereld. De krant is conservatief, maar eerder realistisch dan ideologisch. Het probeert niet te veel tegen de schenen te schoppen van de bedrijven waarover het schrijft, een groot verschil met de onafhankelijke FT.

Mediabedrijf Nikkei telt meer dan 3.000 werknemers en heeft een omzet van ruim 2 miljard euro. Zakenblad Nikkei Shimbun, het vlaggenschip van het bedrijf, drukt elke morgen 2,7 miljoen kranten. De middageditie telt 1,4 miljoen exemplaren. Nikkei geeft nog drie andere zakenkranten uit.

Net als FT heeft Nikkei zich digitaal sterk ontwikkeld. Nikkei heeft een online nieuwssite, Nikkei Telecom (1,5 miljoen abonnees), een dozijn andere websites en twee televisieomroepen. Het publiceert tijdschriften en boeken, organiseert conferenties en het zit achter de Nikkei-index, van de Japanse beurs in Tokio.

De aankoop van Nikkei volgt de recente Japanse trend van globalisatie. Door de krimpende bevolking kijken Japanse bedrijven over de grenzen voor groei. Nikkei is al enige tijd geleden de internationale markt binnengestapt. Met de koop van FT toont het hoe groot die aspiraties zijn. Het wordt nu het grootste mediabedrijf ter wereld voor zakelijk nieuws.

Nikkei kan met FT in huis globaler nieuws verzamelen en verspreiden. De taalmuur tussen Japan, een land met de op twee na grootste economie ter wereld, en andere landen is nog een vrijwel onoverkoombare hindernis. Samenwerking met FT zou die muur kunnen doorbreken.

„Nikkei is een journalistieke krachtpatser in Japan”, schrijft de bureauchef Tokio van FT op Twitter. „Ik hoop dat we een aantal van hun primeurs in de FT kunnen krijgen.” Nikkei hoopt waarschijnlijk hetzelfde van FT. En het wil ongetwijfeld profiteren van de connecties die FT heeft in de machtsstructuur van China, een land waar Japan economisch zwaar afhankelijk van is.

De koop van FT heeft grote voordelen voor Nikkei, zegt Amerikaanse media-analist Ken Doctor. Geen enkel bedrijf is zo geavanceerd in het analyseren van digitaal nieuws als FT, volgens de analist. „Dat kan belangrijke informatie leveren voor Nikkei’s eigen strategieën en producten.”

Doctor ziet Azië als de belangrijkste groeimarkt voor de combinatie. „Doel: uitgroeien tot de ‘go-to’ zakelijke nieuwssite op de smartphone,” zegt Doctor, „en vervolgens naar niches in verschillende industrieën.”

Veel Japanners verheugen zich over het feit dat de koop van FT het Japanse wereldbeeld weider verspreid. „Ik ben blij dat de economische situatie in Japan beter aan de wereld gemeld kan worden”, zei de voormalig minister van Economische Zaken Akira Amari.

Er zijn ook negatieve reacties. „Zorgwekkend”, schrijft Hiroko Tabuchi, economisch journalist van de New York Times. „Nikkei is een pr-machine voor Japanse bedrijven. Het negeerde aanvankelijk het Olympus- boekhoudschandaal in 2011 (dat FT naar buiten bracht)”.