‘In 2014 maakten we 1 biljoen foto’s, een kwart van alle foto’s daarvoor óóit genomen’

Dat stond deze maand in The Guardian

illustratie Jet Peters

De aanleiding

Het is fotohoogseizoen. Want alles is mooier in de zomer. Maar ook in andere jaargetijden fotograferen we als gekken.

In 2014 maakten we één biljoen foto’s. Dat schreef Nicholas Mirzoeff, Professor of Media, Culture and Communication aan NYU, in een artikel voor The Guardian. Eén biljoen. Twaalf nullen. Dat is een kwart van wat we tot dan toe – sinds het ontstaan van de fotografie – voor elkaar hebben gekregen, volgens Mirzoeff.

Het verbaast ons niet dat we een stuk meer foto’s maken dan vroeger, steeds meer mensen hebben natuurlijk een smartphone met camera, en dáárvoor werd het al gemakkelijker gemaakt door digitale fotografie. Maar hoe reken je uit hoeveel álle mensen op aarde gezamenlijk fotograferen? Kan dat eigenlijk wel?

Waar is het op gebaseerd?

Nicholas Mirzoeff heeft een boek geschreven: How to See the World. Het gaat over de manier waarop de toenemende aanwezigheid van beeld het leven beïnvloedt. Zijn artikel in The Guardian gaat daar ook over. The Guardian heeft het getal 1 biljoen uitgelicht en als kop gebruikt, maar zelf had hij dat niet gedaan, zegt Mirzoeff. „Eén biljoen is een best guess”, zegt hij. In zijn artikel brengt hij het wel als een feit.

En, klopt het?

Hoe maak je zo’n inschatting? Meestal wordt uitgegaan van het aantal beelden dat op sociale media wordt gezet. Er is geen onderzoek bekend waarin het aantal foto’s dat we maken is geregistreerd.

De website Photoworld zette in 2014 op een rij hoeveel foto’s er per dag worden gepost op een aantal socialemedia-sites. Hier kwamen ze op uit, op volgorde van veel naar minder:

Snapchat 760.000.000 (760 miljoen)

WhatsApp 700.000.000 (700 miljoen)

Facebook 400.000.000 (400 miljoen)

Instagram 70.000.000 (70 miljoen)

Flickr 1.000.000 (1 miljoen)

Bij elkaar opgeteld is dat 1.931.000.000

‘Bijna’ 2 miljard dus, en per jaar is dat bijna 705 miljard. Voor de duidelijkheid: 1.000 miljard is een biljoen; het getal dat Mirzoeff noemt. Een soortgelijk getal komt uit het toonaangevende Amerikaanse internet trendreport van Meekers.

Maar die getallen zijn grotendeels gebaseerd op schattingen en benaderingen. De meeste (socialemedia-)sites maken niet bekend hoeveel er precies wordt gepost. De getallen die Photoworld gebruikt gaan bovendien niet allemaal over hetzelfde jaar. Daar komt nog bij dat je uit die cijfers alleen maar kunt opmaken hoeveel foto’s mensen posten, en niet hoeveel ze er maken.

Volgens Mirzoeff blijkt uit onderzoek (welk weet hij niet meer) dat mensen één op de drie foto’s die ze maken ook posten. Maar je raadt het al: ook dat is een schatting. En o ja: een geposte foto hoeft geen zelfgemaakte foto te zijn. Ook is de lijst die Photoworld gebruikte nogal onvolledig. Waarom is Twitter of Weibo niet meegerekend? Ook grote netwerken.

Mirzoeff heeft net als veel anderen een schatting gemaakt. Eén biljoen is nattevingerwerk, zegt hij zelf ook.

Net als dat andere gedeelte van zijn uitspraak: dat de 1 biljoen foto’s uit 2014 een kwart van alle foto’s is die ervoor ooit gemaakt werden.

Wel is duidelijk dat we nu veel meer fotograferen. Sinds 1930 houdt Kodak in rapporten bij hoeveel foto’s er zijn ontwikkeld. In 1930 maakten we ongeveer een miljard (negen nullen) foto’s per jaar. Uit een rapport uit 1999 van Kodak blijkt dat we toen ongeveer 80 miljard foto’s maakten. Daarna nam digitaal een grote vlucht en was het moeilijker tellen.

Conclusie

Om te bepalen hoeveel foto’s we in 2014 hebben gemaakt, is gekeken naar gegevens van sociale media. Maar dat is onvolledige informatie. In vrijwel alle onderzoeken naar het aantal foto’s dat we ooit hebben gemaakt, wordt aangegeven dat het om een schatting gaat. Daarom beoordelen we deze stelling als ongefundeerd.

Ook een bewering zien langs komen die je gecheckt wilt zien? Mail nextcheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nextcheckt