Een zakenbank zonder schandalen is er niet

De staat heeft besloten welke zakenbanken ABN Amro naar de beurs mogen brengen. Met name Deutsche Bank is verwikkeld in affaires.

Een opvallende keuze voor de zakenbanken die ABN Amro naar de beurs mogen brengen: de staat maakte vrijdag bekend Deutsche Bank en Morgan Stanley te hebben benoemd voor deze lucratieve klus. De derde uitverkorene is ABN Amro zelf, maar dat was al bekend. ABN Amro kreeg aan het begin van de selectieprocedure het recht om zelf een partij te benoemen – en koos zichzelf.

De selectie van de zakenbanken, global coordinators in vaktaal, is een belangrijke stap. ABN Amro werd in 2008 genationaliseerd. Minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) gaf in mei groen licht voor een terugkeer naar de beurs. Nu zijn ook de zakenbanken aangesteld die het gros van de aandelen moeten verkopen. Als alles goed gaat, kan ABN Amro eind dit jaar naar de beurs.

Dijsselbloem wilde al te omstreden zakenbanken juist weren. Bij de selectie werd ook gekeken naar de reputatie van banken.

Reeks schandalen

Toch heeft de staat gekozen voor een bank die momenteel in eigen land zwaar onder vuur ligt vanwege een reeks schandalen: Deutsche Bank (1.078 miljard euro balanstotaal, bijna 100.000 werknemers). De bank trof in april een recordschikking van 2,3 miljard euro om strafvervolging af te kopen voor fraude met een internationale rentevoet (Libor). Topman Jürgen Fitschen staat terecht in een fraudezaak rond een inmiddels overleden Duitse mediamagnaat.

De meeste affaires komen voort uit de zakenbanktak van het concern, de afdeling die de beursgang van ABN Amro gaat begeleiden. Alle schandalen hebben recentelijk geleid tot het vertrek van Fitschen en de andere topman, Anshu Jain. Die laatste is al weg. Fitschen blijft nog aan tot mei 2016, voor de continuïteit. In de gezaghebbende Duitse krant Frankfurter Allgemeine werd donderdag een vernietigend commentaar gewijd aan de misstanden bij de bank. De kop bij dat artikel: ‘Het falen van Deutsche Bank’.

Vrijwel alle zakenbanken zijn de afgelopen jaren in opspraak geraakt door affaires. Maar anders dan bij andere banken die ABN Amro naar de beurs wilden brengen, zijn de problemen bij Deutsche nog niet zo lang gelden aan het licht gekomen. De bank is nog volop bezig die op te lossen.

Bonusplafond

De stichting NLFI, die namens de staat de aandelen ABN Amro beheert en de selectieprocedure uitvoerde, zegt in een persbericht „tevreden” te zijn over de keuze voor Deutsche en Morgan Stanley. De banken zouden aan alle eisen voldoen, waaronder ook het voeren van een beheerst beloningbeleid.

Opmerkelijk is dat de zakenbanken moeten voldoen aan Europese regels die bonussen verbieden van meer dan 100 procent van het salaris. Dijsselbloem heeft in Nederland een veel strengere eis ingevoerd: voor Nederlandse banken geldt een bonusplafond van maximaal 20 procent.

De banken voldoen tevens aan een ander cruciaal criterium: ze vragen een acceptabele prijs. Dijsselbloem wil alles bij elkaar niet meer betalen dan 1 procent van de opbrengst van ABN Amro, een vergoeding die aanzienlijk lager is dan gemiddeld. Op basis van de afspraken die gemaakt zijn wordt daar „ruim” aan voldaan. De waarde van ABN wordt geschat op 15 miljard euro.

Dat de staat heeft gekozen voor een grote Europese en Amerikaanse zakenbank naast ABN Amro werd verwacht. Bij zo’n grote transactie – het wordt de grootste Nederlandse beursgang in jaren – kan de staat niet om partijen heen met ‘vuurkracht’: goede contacten met grote investeerders die veel aandelen kunnen kopen. Deutsche zal dat vanuit Londen doen, Morgan Stanley vanuit New York.

ABN Amro kan goed aandelen verkopen aan grote zakelijke en particuliere investeerders in Nederland. Zo kan het ook wat aan haar eigen beursgang verdienen. Overigens is het niet ongebruikelijk dat een bank zichzelf naar de beurs brengt, volgens NLFI. Ook ING bracht begin dit jaar haar eigen verzekeringdochter Nationale-Nederlanden naar de beurs.

De staat zal nu nog enkele andere zakenbanken selecteren voor bijrollen. Ook zij moeten aandelen verkopen, maar in beperktere mate. Het is niet bekend wanneer dat proces is afgerond.