Dwarsdenkende ambtenaar die altijd asieloplossingen zag

Foto David van Dam

Op het moment dat de kist met het lichaam van Simon Bontekoning de kerk werd binnengedragen, klonk de bronzen stem van zanger Leonard Cohen: „There’s a crack, a crack in everything. That’s how the light gets in.

Symbolische woorden voor de onorthodoxe optimist die de Amsterdamse ambtenaar Simon Bontekoning was. Hij droeg de laatste jaren voor burgemeester Van der Laan telkens nieuwe oplossingen aan voor het ingewikkelde probleem van de asielzoekers die zijn uitgeprocedeerd, maar niet kunnen worden uitgezet. Hij was de geestelijk vader van de bed-bad-broodregeling en van de 24-uursopvang die Amsterdam en andere steden deze groep bieden.

Zijn baas bij de dienst openbare orde en veiligheid, Ruud van IJzelendoorn, wees er bij de herdenkingsbijeenkomst op dat Bontekoning bij zijn eerste baan als ambtenaar verantwoordelijk was geweest voor „het adviseren bij het nemen van beslissingen in afwijking van de regels”.

Door een enkele actievoerder rond de groep uitgeprocedeerde asielzoekers die sinds 2012 demonstratief door de stad waart, werd weleens een schampere opmerking over Bontekoning gemaakt: dat hij een technocraat was, en dat hij geen hart voor asielzoekers had. Maar al die opmerkingen kunnen worden afgestreept tegen de verzuchting die een van de Somalische woordvoerders van de groep tijdens de herdenkingsbijeenkomst deed: „Veel dank voor alle hulp die je ons hebt gegeven.”

Bontekoning, met zijn ontwapenende lach en dansende witte haren, kwam zo vaak als nodig spreken met deze asielzoekers, die hem „meneer Simon” noemden. Hij was evenveel met hen bezig als de vrijwilligers en actievoerders rond de groep, maar kwam tot een tegenovergestelde conclusie. Volgens hem waren de meeste asielzoekers geen politieke, maar economische vluchtelingen. Zij zouden beter af zijn in eigen regio, mits de omstandigheden er maar beter waren. En als ze dan toch naar Nederland waren gekomen, dan konden ze hier beter gaan werken, wat nu verboden is. Bontekoning was ervan overtuigd dat alleen wederkerigheid het draagvlak voor de opvang van asielzoekers kan waarborgen.

Vorig jaar bleek hij plotseling ernstig ziek. Hij trouwde met zijn zielsverwant, Alice Stenneberg, met wie hij ook de interesse deelde voor alternatieve therapie. Het uitgangspunt: „Ons lichaam is een bron van wijsheid en energie.” Simon Bontekoning was actief in het platform Rebalancing Nederland, waar hij ook workshops organiseerde. Hij overleed op 2 juli.