De nieuwe ICT-controleur van de overheid moet de boel rustig houden

Het nieuwe Bureau ICT-toetsing (BIT) moest “een luis in de pels” van de ministeries zijn en een “controleur met scherpe tanden”. Maar uit de tekst van de interne vacature voor het bureauhoofd blijkt dat minister Blok vooral op zoek is naar iemand die de overheid niet in verlegenheid brengt.

Minister Stef Blok in de plenaire zaal van de Tweede Kamer. Foto ANP / Martijn Beekman

“Een luis in de pels” van de ministeries, een “controleur met scherpe tanden”. Het nieuwe Bureau ICT-toetsing (BIT) moest, zo hoopte de Tweede Kamer, onvervaard gaan vechten voor een cultuuromslag in de manier waarop de Rijksoverheid automatiseringsprojecten aanpakt. Maar uit de tekst van de interne vacature voor het bureauhoofd die deze week werd opengesteld, blijkt dat minister Stef Blok (Wonen en Rijksdienst, VVD) vooral op zoek is naar iemand die de overheid niet in verlegenheid brengt.

De nood is hoog, zo concludeerde een parlementaire onderzoekscommissie vorig jaar. ICT-projecten bij de overheid leiden vaak tot dure en slechte automatisering. Door ondeskundige en ongeïnteresseerde politici en ambtenaren hebben ICT-consultants en -leveranciers vaak vrij spel. De belangrijkste aanbeveling was het oprichten van BIT, dat het falen van automatisering bij het Rijk moet voorkomen, door projecten vooraf te keuren op realiteitszin.

Deze week bleek dat Blok een consultant van Deloitte had ingehuurd als tijdelijk bureauhoofd, in weerwil van de waarschuwing van de parlementaire commissie om geen externen op “sleutelposities” te zetten. Dat leidde tot ergernis bij de oppositie in de Kamer.

Het realiseren van een cultuuromslag lijkt niet de voornaamste zorg van minister Blok, als de vacaturetekst voor de ambtelijke vervanger van de consultant leidend is. Hij zoekt vooral iemand die “in nauwe samenwerking met belanghebbenden” problemen oplost. Dit bureauhoofd moet verder begrijpen dat “de context waarin het BIT zich bevindt zich kenmerkt door een zeer hoog politiek-bestuurlijke en interdepartementale gevoeligheid en een hoog ambitieniveau.”

Het toetsen door BIT van “gevoelige” projecten moet hij “op hoog ambtelijk en politiek niveau” afstemmen. De drie belangrijkste competenties waarnaar Blok zoekt? “Organisatiesensitiviteit, bestuurssensitiviteit en omgevingsbewustzijn.”