Zeepbel, gokhal en beurs

Het zijn weer de dolle dwaze dagen voor de aandelen van technologiebedrijven. De koers van zoekmachine Google pakte na gunstig kwartaalnieuws 16 procent erbij. Maar de Nederlandse kaartenmaker TomTom verloor 10 procent. Wel moet daarbij worden aangetekend dat die koers dit jaar al was verdubbeld. En Apple, het vlaggenschip van de technologiebedrijven en het duurste beursgenoteerde bedrijf ter wereld, kwam met stevige groeicijfers. Toch daalde de koers na het nieuws een procent of zeven.

Wie altijd al dacht dat de beurs een gokhal zonder casinovergunning is, zal zich bevestigd zien in zijn opvatting. Wie voorbijgaat aan de onvoorspelbare ‘dagkoersen’, ziet een bedrijfstak die een onmisbare rol speelt in economie en samenleving.

Ons dagelijks leven is zoveel simpeler en tegelijk ingewikkelder geworden dankzij de producten en diensten van de technologiebedrijven. Simpeler, omdat zij mensenwerk overnemen. Ingewikkelder omdat we de informatie van zoveel apparaten moeten ‘managen’.

De inherente onzekerheid die technologie en vernieuwing geven, maken soms de gang van zaken bij individuele bedrijven mistig. De beste analisten op Wall Street en in Silicon Valley houden zich met deze bedrijven bezig en toch kan de beurs totaal verrast zijn. Zoals de afgelopen dagen.

Die koersfluctuaties duiden op omstandigheden die doorgaans met financiële zeepbellen worden geassocieerd. Kuddegedrag onder beleggers. Speculatie op nieuwe of bestaande trends, die even gemakkelijk wordt ingezet als gestaakt. Opgeblazen verwachtingen.

Begint hier een herhaling van de verbijsterende hausse in deze aandelen in 1999/2000? Rijp en groen onder de technologiebedrijven gingen tegen vorstelijke koers naar de beurs. Toen de zeepbel op de technologiebeurs Nasdaq in de loop van 2000 knapte, stond iedereen weer met beide voeten op de grond. Sommigen hadden fortuinen verdiend, anderen verloren.

Eerder dit jaar passeerde de Nasdaq-beurs de records uit 2000. Deskundigen kunnen uitleggen dat er toen sprake was van een geloof in een nieuwe wereld, ja zelfs een nieuwe economie, en dat beleggers een voorschot namen op oneindige voorspoed. Nu zijn bedrijven als Google, Amazon en Apple sterker en rijker. Hun producten en diensten zijn een massamarkt. Hun aandelen zijn ook volksaandelen. En verwachtingen over meer of minder snelle groei bepalen hun beurskoersen.

Is dat een geruststellende basis onder de opgelopen beurskoersen? Is het dit keer anders? Dat zijn, zo heeft de ervaring geleerd, de gevaarlijkste gedachten die beleggers zich in het hoofd kunnen halen.