Turkije stort zich in de strijd tegen IS

De Turken laten hun schroom varen en gooien met groot machtsvertoon bommen op doelen in Syrië. De aanslag in Suruç lijkt een keerpunt.

De Turkse politie deed invallen bij meer dan honderd verdachte panden in het hele land. Een verdachte die werd opgepakt bij de antiterreuractie wordt in Istanbul naar het ziekenhuis gebracht voor controle. Foto Arif Hudaverdy Yaman/Anadolu Agency

In de nasleep van de zelfmoordaanslag van maandag op de grensstad Suruç heeft Turkije zijn terughoudendheid om een actievere rol te spelen in de strijd de Islamitische Staat (IS) van zich af geschud.

Het Turkse leger reageerde met groot machtsvertoon nadat enkele militairen gisteren vanuit Syrië waren beschoten door vermeende IS-strijders. Turkse gevechtsvliegtuigen bombardeerden vannacht drie doelen van de terreurgroep net over de grens. Daarnaast deden de Turkse autoriteiten invallen in meer dan honderd verdachte panden verspreid over dertien provincies. Daarbij werden vijfduizend agenten, militaire eenheden en helikopters ingezet.

Tegelijkertijd gaf de Turkse regering na lang aandringen van de Verenigde Staten alsnog toestemming om Turkse luchtmachtbases te gebruiken voor bombardementen op IS in Syrië. De overeenkomst zou woensdag zijn beklonken in een telefoongesprek tussen de Amerikaanse president Obama en de Turkse president Erdogan. Het geeft de internationale coalitie onder leiding van de VS veel meer armslag in de luchtoorlog. Een „game changer”, aldus een Amerikaanse functionaris tegen The New York Times.

Tot nu toe nam Turkije in de strijd tegen IS een ambivalente positie in. De opstand tegen het Syrische regime, dat volgens de Turkse regering verantwoordelijk is voor de opmars van radicaal-islamitische rebellen, had meer prioriteit. Ook maakt Turkije zich grote zorgen over de Syrische Koerden, die in het noorden van Syrië een autonoom gebied met zelfbestuur hebben gevestigd. Hierdoor vreest Turkije dat de opstand van de Koerdische minderheid in eigen land weer oplaait.

Dus knepen de Turkse autoriteiten een oogje toe terwijl duizenden buitenlanders vanuit Turkije de grens met Syrië overstaken om te vechten voor IS en andere rebellengroepen. Ook weigerde Turkije zijn luchtmachtbases open te stellen voor bombardementen op IS, tenzij er een no-flyzone zou worden ingesteld boven het noorden van Syrië. Maar daar zagen de VS niets in. Zij wilden de strijd niet uitbreiden naar het Syrische regime.

Wel mochten drones van de coalitie vanuit Turkije verkenningsvluchten uitvoeren boven Syrië. Maar gevechtsvliegtuigen stijgen noodgedwongen op vanuit Irak, Jordanië en de Golf, waardoor kostbare tijd verloren gaat.

De aanslag op een cultureel centrum in Suruç, waarbij maandag 32 Turken om het leven kwamen, lijkt een keerpunt. De Turkse regering houdt IS verantwoordelijk voor de aanslag, die zou zijn gepleegd door een Koerdische jongen die eerder dit jaar naar Syrië was vertrokken.

Na de aanslag gaat Turkije de beveiliging van de grens met Syrië verder opvoeren. Turkse media meldden gisteren dat er plannen zijn om langs een deel van de grens een „modulaire muur” te bouwen. Ook zullen langs delen van de grens extra prikkeldraad en greppels komen. Eerder had het Turkse leger al extra troepen en materieel naar de grens gestuurd.

De gevechten van gisteren aan de grens waren de eerste directe confrontatie tussen IS en het Turkse leger. Volgens het Turkse leger werd een grenspost gisteren vanuit Syrië aangevallen door vijf IS-strijders. Daarbij kwam een Turkse militair om en raakten twee anderen gewond. De Turken reageerden met artilleriebeschietingen. Niet lang daarna werden ook gevechtsvliegtuigen ingezet.

Bij de operatie van de Turkse politie van vandaag werden naast vermeende panden van IS ook locaties binnengevallen die zouden worden gebruikt door Koerdische strijders. Volgens een verklaring van premier Davutoglu is Turkije vastbesloten om alle „terroristische” groepen aan te pakken „zonder onderscheid”, waarmee het IS en de Turks-Koerdische Arbeiderspartij PKK in feite op één lijn stelt.