Column

Meneer Steffens op de motorfiets

‘Ik heet Henrik, zonder d, want mijn vader hield van Noorse sagen”, zegt de 83-jarige meneer Steffens in zijn kamer in het Haarlemse zorgcentrum Sint Jacob in de Hout. Het is een zomerse namiddag en op radiozender WDR4 zingt Eros Ramazotti een Italiaanse schlager. Het is theetijd. En als meneer Steffens zijn naam nog eens heeft herhaald, „het is Henrik, zonder d”, schenkt mantelzorgster Femke zijn mok in. „Meneer Steffens heeft angststoornissen, lichte alzheimer en staar”, zegt ze. „Maar als hij kan vertellen over zijn werk op het Lucht- en Ruimtevaartlab, is er niets aan de hand.”

Meneer Steffens, een vrijgezel die altijd bij zijn moeder heeft gewoond en sinds drie jaar in het zorgcentrum zit, herhaalt opnieuw zijn naam. Maar dan steekt hij van wal over zijn grote liefde: de ijkkamer in het Lucht- en Ruimtevaartlab. „Ik heb er veertig jaar gewerkt en moest er meetapparatuur ijken en kalibreren.”

Femke haalt foto’s van vroeger tevoorschijn: meneer Steffens met zijn ouders, meneer Steffens in Zwitserland, meneer Steffens op de motorfiets. Ook toont ze de fotocamera’s en de stereodia’s, waarvan meneer Steffens een verzameling heeft aangelegd. Daarna laat ze hem ook nog vertellen over zijn vader, een welgestelde tandarts annex vioolbouwer, en over zijn grootvader, een wegenbouwingenieur in Indië.

Meneer Steffens leeft helemaal op. „En dat is precies waarvoor ik ben ingehuurd”, zegt de 36-jarige Femke, die naast haar werk als mantelzorgster ook actief is als eco-juriste. „Ik ben veel meer bij meneer Steffens betrokken dan de medewerkers van het zorgcentrum – die hebben het te druk. Twee à drie keer per week ben ik anderhalf uur bij hem. Dan praat ik wat met hem, doe een boodschap of ruim wat op. Mijn functie is vooral een sociale. Ik geef hem aandacht en zorg voor gezelligheid.”

Femke is als parttime mantelzorgster in dienst bij Saar aan Huis, een kleinschalige, particuliere organisatie die mantelzorg op maat levert en vernoemd is naar de opgewekte huishoudster van de burgemeester in de tv-serie Swiebertje uit de jaren zeventig.

Nu het steeds moeilijker wordt om een beroep te doen op het persoonsgebonden budget, lijkt die alternatieve mantelzorg een uitkomst. „Voor 23 euro per uur heb je een Saar”, zegt Femke. „Het is ideaal voor mensen die geen tijd hebben om voor hun dementerende ouders te zorgen. Zo ga ik ook naar een internist met ernstige alzheimer, die in een verpleegtehuis woont. Zijn kinderen met jonge gezinnen hebben geen tijd om hem voortdurend op te zoeken.”

Saar aan Huis is in trek, vooral in kringen van de beter gesitueerden. Niet voor niets is de organisatie opgericht in het welgestelde Kennemerland, waar inmiddels vijftig cliënten een Saar hebben ingehuurd. „Sinds 1 januari zijn er ook filialen in Arnhem, Den Bosch, Het Gooi, Wassenaar en Groningen”, zegt Femke als we afscheid hebben genomen van meneer Steffens. „Ik ga nu naar mijn volgende cliënt, een Heemsteedse makelaar van 95 met zijn drie jaar jongere, licht demente vrouw. Hun kinderen, vijftigers, gaan dagelijks bij hen langs. Maar voor drie avonden per week hebben ze een Saar ingehuurd. Ik ga straks voor ze koken.”