Groen licht van Europees agentschap voor malariavaccin

Een Keniaanse verpleger onderzoekt een inwoonster van Kismayo in Somalië. Foto EPA/Ramadaan Mohamed Hassan

Een middel tegen malaria heeft van het Europees geneesmiddelenagentschap EMA groen licht gekregen om te worden gebruikt in Afrika. Aan het eerste vaccin in de wereld tegen de ziekte is bijna dertig jaar gewerkt.

Het middel, RTS,S, of Mosquirix genaamd, is ontwikkeld door het Britse farmacieconcern GlaxoSmithKline (GSK). Het hoofd onderzoek bij GSK zei tegen persbureau Reuters dat de goedkeuring van EMA “een droom” is die werkelijkheid wordt. Het farmaceutische bedrijf heeft niet bekendgemaakt hoe duur het vaccin wordt, maar belooft wel er geen winst op te willen maken.

EMA adviseert een vergunning voor het middel te verstrekken om het aan baby’s in Afrika te kunnen geven in landen waar het risico op malaria het grootst is. Het is niet bedoeld om te verstrekken aan reizigers.

Klinisch onderzoek toont gemengde resultaten

Aanbevelingen van de EMA worden doorgaans binnen enkele maanden overgenomen door de Europese Commissie. Later dit jaar zal naar verwachting de Wereldgezondheidsorganisatie WHO een oordeel vellen of het vaccin ook geschikt is voor gebruik bij kinderen.

Een klinisch onderzoek in zeven Afrikaanse landen eerder dit jaar liet gemengde resultaten zien. Het vaccin werkte het best bij baby’s tussen de vijf en zeventien maanden oud; daar liep het aantal gevallen terug met een derde. Maar de baby’s moesten wel een nieuwe inenting krijgen met twintig maanden. Ook de preventieve werking van het middel valt tegen. Een deskundige zegt tegen de BBC dat een klamboe beter werkt.

Het is geweldig nieuws, maar er valt om die reden wel een kanttekening bij te plaatsen zegt NRC-wetenschapsredacteur Sander Voormolen:

“De bedoeling van de ontwikkeling van het vaccin was dat het vooral preventief zou werken. Dat valt dus tegen bij oudere kinderen, en bij baby’s werkt het alleen als je ze drie keer inent. Dat is in sommige Afrikaanse landen moeilijk te organiseren. Niettemin, zijn kinderen in het eerste levensjaar het meest kwetsbaar dus dit resultaat is toch bemoedigend om de ziekte in te kunnen dammen.”

Wereldwijd overlijden er jaarlijks 584.000 mensen aan malaria, het grootste deel daarvan zijn kinderen in Sub-Sahara Afrika. Oudere mensen hebben vaak antistoffen in hun bloed. Veel parasieten zijn resistent tegen geneesmiddelen. Sinds 2000 nam het aantal malariagevallen af door verspreiding van muggennetten.